Nghệ An hiện là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước trong triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Toàn tỉnh có hơn 740 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, với 449 chủ thể tham gia, đứng thứ 2 cả nước về số lượng sản phẩm OCOP; trong đó đã có một số sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp Trung ương, khẳng định chất lượng và tiềm năng phát triển của sản phẩm đặc trưng địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực về số lượng và chất lượng, việc mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại và các sàn thương mại điện tử (TMĐT) uy tín, vẫn đang là thách thức lớn đối với nhiều chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh.

Tỷ lệ sản phẩm OCOP vào kênh phân phối hiện đại còn thấp

Theo thống kê của cơ quan chuyên môn, hiện nay mới có khoảng 185 sản phẩm OCOP của Nghệ An được tiêu thụ thông qua các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, cửa hàng thực phẩm an toàn; trong đó chỉ khoảng 85 sản phẩm có mặt tại các hệ thống siêu thị lớn như GO! Vinh, Lotte Mart Vinh, Winmart…

Đ/c Võ Quang Tuấn – PGĐ Sở Công Thương cùng các đại biểu tham quan các sản phẩm OCOP tại Siêu thị Go!Vinh.

So với tổng số hơn 740 sản phẩm OCOP toàn tỉnh, tỷ lệ này còn khá khiêm tốn, cho thấy sản phẩm OCOP Nghệ An chưa thâm nhập sâu vào kênh phân phối hiện đại, vốn được xem là kênh tiêu thụ ổn định, bền vững và có sức lan tỏa thương hiệu lớn.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc nhiều chủ thể OCOP còn sản xuất ở quy mô nhỏ, năng lực cung ứng chưa ổn định; chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu khắt khe của hệ thống bán lẻ hiện đại về hồ sơ pháp lý, tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì, nhãn mác cũng như khả năng cung ứng lâu dài. Bên cạnh đó, chi phí chiết khấu, vận chuyển, lưu kho cũng là rào cản đáng kể đối với các hợp tác xã, cơ sở sản xuất nhỏ, nhất là ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Một số sản phẩm OCOP Nghệ An đã được trưng bày tại siêu thị Lotte.

Khó khăn khi đưa sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử uy tín

Cùng với kênh phân phối hiện đại, TMĐT được kỳ vọng sẽ giúp sản phẩm OCOP mở rộng thị trường, vượt qua giới hạn không gian địa lý. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc đưa sản phẩm OCOP Nghệ An lên các sàn TMĐT uy tín như Shopee, Tiki, Lazada… vẫn gặp nhiều khó khăn.

Nhiều chủ thể đã mở gian hàng điện tử, song hiệu quả kinh doanh chưa cao, lượng đơn hàng còn hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là thiếu nhân lực am hiểu TMĐT, hạn chế kỹ năng quản trị gian hàng, marketing số, quảng bá sản phẩm và xử lý đơn hàng trực tuyến. Ngoài ra, chi phí vận hành gian hàng, quảng cáo, logistics, đặc biệt đối với các sản phẩm nông sản, thực phẩm OCOP, cũng làm gia tăng chi phí và rủi ro trong quá trình tiêu thụ.

Các sản phẩm OCOP Nghệ An được chào bán trên sàn giao dịch TMĐT Nghệ An

Vai trò điều phối và định hướng của Sở Công Thương Nghệ An

Trước thực trạng trên, Sở Công Thương Nghệ An đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ sản phẩm OCOP mở rộng thị trường tiêu thụ, nhất là thông qua kênh phân phối hiện đại và TMĐT.

Phát biểu về vấn đề này, đồng chí Võ Quang Tuấn – Phó Giám đốc Sở Công Thương Nghệ An nhấn mạnh:

“Phát triển sản phẩm OCOP không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng sản phẩm được công nhận, mà mục tiêu quan trọng hơn là đưa sản phẩm vào tiêu thụ ổn định trong các kênh phân phối hiện đại và trên các sàn thương mại điện tử uy tín. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị gia tăng và phát triển OCOP bền vững.”

Theo đồng chí Phó Giám đốc Sở, thời gian qua, Sở Công Thương đã tăng cường công tác xúc tiến thương mại, kết nối cung – cầu, tạo điều kiện cho các chủ thể OCOP tham gia hội chợ, triển lãm, chương trình kết nối với các hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại trong và ngoài tỉnh. Đồng thời, Sở phối hợp với các ngành liên quan hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến bao bì, nhãn mác, áp dụng tem truy xuất nguồn gốc, giúp sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Khai trương Phòng trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, OCOP tỉnh Nghệ An tại 70 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Thành Vinh, Tỉnh Nghệ An.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo, tập huấn về TMĐT, kỹ năng bán hàng trực tuyến, marketing số, xây dựng và quản trị gian hàng điện tử tiếp tục được chú trọng, nhằm nâng cao năng lực cho các chủ thể OCOP trong môi trường kinh doanh số.

“Trong thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xúc tiến thương mại; tăng cường hỗ trợ sản phẩm OCOP tham gia các sàn TMĐT uy tín; đồng thời thúc đẩy liên kết với các doanh nghiệp logistics, đơn vị phân phối để giảm chi phí, nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm” – đồng chí Võ Quang Tuấn cho biết thêm.

Hướng tới phát triển OCOP gắn với thị trường tiêu thụ bền vững

Đông đảo khách hàng tham quan và chọn mua các sản phẩm đặc sản, sản phẩm OCOP tại Phòng trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, OCOP tỉnh Nghệ An

Việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong tiếp cận kênh phân phối hiện đại và TMĐT được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển OCOP của Nghệ An thời gian tới. Sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, đặc biệt là vai trò điều phối của Sở Công Thương, sẽ góp phần giúp sản phẩm OCOP mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.