Hợp tác xã xản xuất làng nghề chế biến nước mắm Hải Giang 1 tại khối Hải Giang 1, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Dưới sự điều hành của giám đốc Hoàng Đức Thương, Hợp tác xã đã và đang không ngừng nỗ lực để khẳng định vị thế trên thị trường, đồng thời gìn giữ phương pháp sản xuất truyền thống gắn liền với đặc trưng của vùng biển Cửa Lò. Sản phẩm “Nước mắm Hải Giang 1” được bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu các kỳ bình chọn, thuộc nhóm “Chế biến nông, lâm, thủy sản và thực phẩm”, thể hiện rõ hướng đi chiến lược của hợp tác xã trong việc phát triển sản phẩm công nghiệp chế biến đặc trưng địa phương gắn với giá trị thương mại và văn hóa.

Nước mắm Hải Giang 1 được sản xuất hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống. Một trong những công đoạn đặc biệt là quá trình “hạ thổ” – chôn chum mắm vào lòng đất từ 12 tháng trở lên. Đây là bí quyết tạo nên hương vị đặc trưng, thơm ngon, đậm đà và không hề có mùi tanh - một trong những yếu tố giúp nước mắm Hải Giang 1 ghi dấu ấn trong lòng người tiêu dùng. Sản phẩm được đóng chai với trọng lượng 1,5 kg/chai và 1 kg/chai. Ngoài việc làm nước chấm, nước mắm Hải Giang 1 còn được sử dụng để chế biến nhiều món ăn ngon, tạo nên sự đậm đà và tinh tế cho ẩm thực Việt.

Sản phẩm Nước mắm Hải Giang 1 của Hợp tác xã

Hiện nay, hợp tác xã sản xuất khoảng 80.000 lít nước mắm mỗi năm và dự kiến  các năm tiếp theo sẽ nâng lên 100.000 - 120.000 lít/năm, một con số cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của sản phẩm trên thị trường. Toàn bộ lượng nước mắm sản xuất ra đều tiêu thụ trong nước, chiếm 100% thị phần nội địa. Điều này cho thấy sự tin tưởng và yêu mến của người tiêu dùng trong nước đối với thương hiệu nước mắm Hải Giang 1. Bên cạnh đó, sản phẩm được đánh giá có tiềm năng thay thế hàng nhập khẩu, đủ sức cạnh tranh trên thị trường nhờ hương vị truyền thống, chất lượng đảm bảo và giá thành hợp lý. Dù vẫn duy trì phương pháp ủ chượp truyền thống, hợp tác xã đã ứng dụng các thiết bị hiện đại, đồng bộ trong các khâu chiết rót, đóng chai và bảo quản sản phẩm. Thiết bị sản xuất được đánh giá có khả năng tự động hóa, tiết kiệm năng lượng, phù hợp với quy mô sản xuất của hợp tác xã và đặc biệt là giảm thiểu tối đa tác động tới môi trường. Việc kết hợp giữa kinh nghiệm làm nghề lâu đời với công nghệ hiện đại giúp sản phẩm nước mắm Hải Giang 1 đạt chất lượng cao, ổn định, đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng ngày càng khắt khe, đồng thời đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Loại nước mắm 1,5kg/chai của Hợp tác xã

Một trong những thành tựu đáng tự hào nhất của Hợp tác xã sản xuất làng nghề chế biến nước mắm Hải Giang 1 chính là việc giải quyết hiệu quả bài toán việc làm cho lao động địa phương - đặc biệt là những người gắn bó lâu năm với làng nghề truyền thống. Hiện nay, hợp tác xã tạo việc làm thường xuyên cho hơn 20 lao động tại địa phương, chưa kể đến hàng chục lao động thời vụ tham gia vào các công đoạn như đánh bắt cá cơm, vận chuyển nguyên liệu, đóng chai, dán nhãn, bảo quản và phân phối sản phẩm. Với mức thu nhập ổn định và điều kiện làm việc ngày càng được cải thiện, người lao động có thêm niềm tin để gắn bó lâu dài với nghề. Không chỉ là công việc mưu sinh, tham gia vào chuỗi sản xuất nước mắm mà còn là cách để người dân địa phương gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của vùng biển Cửa Lò. Trong bối cảnh nhiều làng nghề đang mai một thì Hải Giang 1 vẫn sáng đèn từng đêm, từng ngày, bởi có những người thợ làm mắm cần cù, tâm huyết và những đơn vị như hợp tác xã đang nỗ lực khôi phục, bảo tồn và phát triển.

Không chỉ đơn thuần là một sản phẩm tiêu dùng, nước mắm Hải Giang 1 còn mang trong mình giá trị văn hóa của một làng nghề truyền thống lâu đời. Mỗi chai nước mắm là kết tinh của mồ hôi, công sức và tâm huyết của những người dân vùng biển, là minh chứng cho sự bền bỉ và sáng tạo trong lao động. Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh khốc liệt với hàng hóa ngoại nhập, việc bảo tồn và phát triển những sản phẩm truyền thống như nước mắm Hải Giang 1 là một hướng đi bền vững. Với sự hỗ trợ từ các chính sách nhà nước, cùng với nỗ lực đổi mới không ngừng của hợp tác xã, sản phẩm này hoàn toàn có thể vươn xa ra thị trường quốc tế, trở thành niềm tự hào của người dân Nghệ An nói riêng và Việt Nam nói chung./.

Hà Thị Hoàng Yến - Phòng Hỗ trợ và Tư vấn