Công nghiệp "bứt tốc" nhờ làn sóng FDI

Nếu phải chọn một từ để mô tả sản xuất công nghiệp Nghệ An 5 tháng đầu năm nay, thì đó là dự ước "bứt tốc". Chỉ số sản xuất công nghiệp toàn ngành tăng 18,07% so với cùng kỳ năm ngoái - một con số không nhỏ trong bối cảnh nhiều địa phương khác vẫn đang loay hoay phục hồi.

Động lực chính đến từ nhóm linh kiện điện tử - lĩnh vực mà Nghệ An đang dần khẳng định vị thế. Chỉ riêng bộ phận linh kiện điện tử đã tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ. Loa BSE đạt 32,8 triệu cái, tăng hơn 63%; đốc sạc đạt 9,5 triệu cái, tăng gần 63%. Đằng sau những con số ấy là sự mở rộng mạnh mẽ của Tập đoàn Luxshare và hàng loạt dự án FDI mới đi vào hoạt động như Innovation Precision, Sunny Automotive, Everwin Precision, Goertek...

Không chỉ điện tử, nhiều sản phẩm truyền thống của Nghệ An cũng ghi dấu ấn: nước mắm đạt 104,1 triệu lít, tăng hơn 36%; bia lon tăng hơn 20%; đá xây dựng tăng 36%. Đặc biệt, một số sản phẩm đã hoàn thành và vượt mục tiêu 6 tháng chỉ trong 5 tháng, như đường RS, tôn thép, bao bì các loại.

Xuất khẩu — điểm sáng nổi bật nhất

Nếu sản xuất công nghiệp là điểm tựa, thì xuất khẩu chính là ngọn cờ đầu của công thương Nghệ An trong 5 tháng qua. Kim ngạch xuất khẩu ước đạt hơn 2,5 tỷ USD, tăng tới 58,3% so với cùng kỳ — vượt xa kỳ vọng đặt ra từ đầu năm.

Đáng chú ý hơn là câu chuyện mở rộng thị trường. Bên cạnh các thị trường quen thuộc như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, hàng hóa Nghệ An đã bắt đầu tìm đường đến những vùng đất mới: Mexico, Brazil, Chile, Ghana, Tanzania, Madagascar... Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn đang dần thoát khỏi sự phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống.

Cảng Cửa Lò — cửa ngõ giao thương quan trọng, góp phần thúc đẩy xuất nhập khẩu hàng hóa của tỉnh Nghệ An.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa cũng theo đà tăng trưởng, ước đạt gần 60.000 tỷ đồng, tăng 12,8% phản ánh sức mua trong dân đang phục hồi rõ nét.

Nhưng không phải tất cả đều màu hồng...

Sẽ là thiếu trung thực nếu chỉ nói đến những điều tốt đẹp. Bên cạnh những điểm sáng, bức tranh công thương Nghệ An vẫn còn những mảng tối cần nhìn nhận thẳng thắn.

Một số ngành sản xuất truyền thống đang chật vật. Sữa chua giảm hơn 11%, dăm gỗ giảm, may mặc tăng chưa đến 1%, sữa tươi gần như đứng yên. Nguyên nhân không mới nhưng chưa có lời giải dứt khoát: đơn hàng thiếu ổn định, chi phí đầu vào cao, thị trường tiêu thụ phục hồi chậm.

Ngành dệt may Nghệ An vẫn đang nỗ lực duy trì sản xuất trong bối cảnh đơn hàng xuất khẩu chưa thực sự ổn định.

Hạ tầng thương mại, đặc biệt ở khu vực nông thôn và miền núi, vẫn là bài toán chưa có đáp số. Nhiều chợ xuống cấp nhưng thiếu kinh phí cải tạo. Hệ thống logistics chưa đồng bộ. Không ít doanh nghiệp, hợp tác xã vẫn còn loay hoay với chuyển đổi số, chưa mạnh dạn thay đổi phương thức kinh doanh.

Nông sản địa phương dù đa dạng và có tiềm năng vẫn chưa vượt qua được rào cản về tiêu chuẩn chất lượng để vào được các thị trường khó tính. Đây là điểm nghẽn cần tháo gỡ bài bản, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực đơn lẻ của từng doanh nghiệp.

Kỳ vọng nửa cuối năm

Trên cơ sở kết quả đạt được, Sở Công Thương Nghệ An đề xuất điều chỉnh một số chỉ tiêu cho cả năm 2026: nâng mục tiêu tổng mức bán lẻ từ 138.000 tỷ lên 140.000 tỷ đồng; nâng mục tiêu xuất khẩu từ 5 tỷ lên 6,3 tỷ USD. Đây không phải những con số được đặt ra cho có — mà là kết quả của việc nhìn thẳng vào thực tế năng lực sản xuất, xuất khẩu hiện tại của doanh nghiệp trên địa bàn.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, 6 tháng cuối năm đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn: đẩy nhanh tiến độ các dự án FDI lớn, thúc đẩy Dự án LNG Quỳnh Lập đảm bảo cung ứng điện ổn định cho sản xuất, kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với phát triển thương mại điện tử theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đồng thời tận dụng hiệu quả các FTA để mở rộng thị trường xuất khẩu. Và quan trọng không kém là tháo gỡ thực chất những rào cản mà doanh nghiệp nhỏ và vừa, lực lượng được Nghị quyết 68 xác định là động lực quan trọng của nền kinh tế đang phải đối mặt mỗi ngày.

Bức tranh công thương Nghệ An 5 tháng đầu năm nhìn tổng thể là tích cực, tạo nền tảng và động lực quan trọng để toàn ngành tiếp tục nỗ lực, phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Nhật Ánh – Phòng Xúc tiến Thương mại