Tiềm năng lớn nhưng chưa được đánh thức đầy đủ

Miền Tây Nghệ An sở hữu diện tích rừng lớn nhất cả nước, hệ sinh thái đa dạng thuộc Khu Dự trữ sinh quyển thế giới miền Tây Nghệ An được UNESCO công nhận. Bên cạnh đó là hàng nghìn héc-ta đất đồi, đất đỏ bazan phù hợp phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả, dược liệu và chăn nuôi quy mô lớn. Nhiều danh thắng nổi tiếng như Vườn quốc gia Pù Mát, thác Khe Kèm, bản làng đồng bào dân tộc thiểu số cùng những giá trị văn hóa đặc sắc tạo lợi thế lớn để phát triển du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiềm năng và lợi thế ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng. Kinh tế nhiều địa phương còn phụ thuộc vào sản xuất nông - lâm nghiệp quy mô nhỏ, năng suất thấp. Công nghiệp chế biến chưa phát triển mạnh, sản phẩm nông sản chủ yếu tiêu thụ dưới dạng thô nên giá trị gia tăng còn hạn chế. Thu hút đầu tư, đặc biệt là vốn đầu tư ngoài ngân sách và FDI vào khu vực miền Tây vẫn còn khiêm tốn.

Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Một trong những khó khăn lớn nhất của miền Tây Nghệ An là hạ tầng giao thông chưa đồng bộ. Dù những năm gần đây nhiều tuyến đường được đầu tư nâng cấp, song việc kết nối giữa các vùng sản xuất với thị trường tiêu thụ vẫn còn hạn chế. Chi phí vận chuyển cao làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa địa phương.

Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo chưa cao. Nhiều thanh niên có xu hướng rời quê đi làm ăn xa, dẫn đến tình trạng thiếu lao động tại chỗ cho các dự án phát triển sản xuất quy mô lớn. Công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất vẫn còn chậm.

Ngoài ra, việc liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị chưa thực sự bền vững. Nhiều sản phẩm đặc sản địa phương có chất lượng tốt nhưng thiếu thương hiệu, thiếu thị trường ổn định, khiến người dân chưa mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô sản xuất.

Để giải bài toán kinh tế miền Tây Nghệ An, trước hết cần xác định rõ những lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh. Nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế lâm nghiệp bền vững, phát triển cây dược liệu dưới tán rừng, chăn nuôi đại gia súc và chế biến nông - lâm sản cần được xem là những ngành kinh tế mũi nhọn.

Song song với đó, cần đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú, Thổ. Những mô hình homestay, trải nghiệm văn hóa bản địa, du lịch khám phá thiên nhiên hoàn toàn có thể trở thành nguồn thu nhập quan trọng cho người dân vùng cao nếu được đầu tư bài bản.

Một hướng đi khác là phát triển công nghiệp chế biến sâu các sản phẩm nông, lâm nghiệp. Khi các nhà máy chế biến được xây dựng gần vùng nguyên liệu, giá trị sản phẩm sẽ tăng lên đáng kể, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Cần cú hích từ cơ chế và hạ tầng

Những năm gần đây, Nghệ An đã dành nhiều nguồn lực để đầu tư hạ tầng cho miền Tây, trong đó có 19 dự án phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội với tổng vốn hơn 2.100 tỷ đồng. Đây được xem là động lực quan trọng để tạo đột phá cho khu vực trong thời gian tới.

Tuy nhiên, bên cạnh nguồn lực từ Nhà nước, điều quan trọng là phải tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư vào miền núi. Các chính sách ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế và hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu cần được triển khai hiệu quả hơn. Đồng thời, cần khuyến khích khởi nghiệp tại địa phương, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong phát triển kinh tế.

Kỳ vọng một miền Tây phát triển bền vững

Miền Tây Nghệ An đang đứng trước cơ hội lớn khi nhiều chủ trương, chính sách đặc thù của Trung ương và tỉnh được triển khai. Với tiềm năng phong phú, nguồn tài nguyên đa dạng cùng quyết tâm của cả hệ thống chính trị, bài toán kinh tế miền Tây Nghệ An hoàn toàn có thể tìm được lời giải.

Con đường phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng nếu biết khai thác hợp lý lợi thế bản địa, đầu tư đúng trọng tâm và tạo được sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, miền Tây Nghệ An sẽ không chỉ là vùng đất giàu tiềm năng mà còn trở thành động lực tăng trưởng mới của tỉnh trong những năm tới./.

Ngọc Hoa: Phòng Hành chính - Tổng hợp