Hành trình bền bỉ vì sự phát triển của công nghiệp địa phương

Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn phát triển Công Thương Nghệ An hiện là đơn vị sự nghiệp công lập duy nhất trực thuộc Sở Công Thương. Để có được bộ máy tinh gọn và đa năng như hiện nay, đơn vị đã trải qua nhiều giai đoạn kiện toàn, sáp nhập đầy nỗ lực: từ việc hợp nhất Trung tâm Tiết kiệm năng lượng vào năm 2022, đến việc tiếp nhận thêm chức năng xúc tiến thương mại vào tháng 3/2026. Mỗi lần thay đổi là một lần đội ngũ viên chức phải tự làm mới mình, vượt qua những xáo trộn tâm lý để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Nhìn lại chặng đường 2021-2025, những dấu ấn mà Trung tâm để lại không chỉ nằm ở những con số khô khan, mà là sự chuyển mình thực sự của khu vực kinh tế nông thôn. Với 202 đề án khuyến công, Trung tâm đã khơi thông hơn 31,6 tỷ đồng ngân sách, kéo theo hơn 45 tỷ đồng vốn đối ứng từ các cơ sở sản xuất để đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại. Những mô hình chiếu sáng học đường chuẩn LED tại 297 phòng học, hay thói quen tiết kiệm điện lan tỏa đến hơn 13.000 hộ gia đình là minh chứng cho sự tận tâm của đơn vị trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, các hoạt động xúc tiến thương mại hiện đại đã đưa sản phẩm đặc sản của tỉnh nhà tiếp cận hàng triệu khách hàng, vượt qua biên giới quốc gia để vươn tầm quốc tế.

Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm góp phần quảng bá sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu Nghệ An đến người tiêu dùng và đối tác trong, ngoài tỉnh

Triển khai Đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến cho các cơ sở công nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Mô hình phòng học đạt chuẩn chiếu sáng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả do ngành Công Thương hỗ trợ triển khai tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Những nỗi niềm trăn trở trước ngưỡng cửa tự chủ hoàn toàn

Nghị quyết số 105/NQ-CP đặt ra yêu cầu: các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Công Thương phải tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên, nếu không thực hiện được phải tổ chức lại. Đây là một áp lực rất lớn đối với Trung tâm khi 100% nhiệm vụ cốt lõi hiện nay là thực hiện các dịch vụ công thiết yếu, mang tính chính trị và phục vụ xã hội.

Cái khó nằm ở chỗ, hoạt động khuyến công, xúc tiến thương mại hay tiết kiệm năng lượng bản chất không phải là hoạt động kinh doanh tìm kiếm lợi nhuận. Đối tượng mà Trung tâm phục vụ phần lớn là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các hợp tác xã và hộ kinh doanh tại các vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới còn nhiều gian khó. Họ đang rất cần bàn tay nâng đỡ, những đề án hỗ trợ không thu phí của Nhà nước để có thêm động lực bám trụ và phát triển sản xuất. Nếu buộc Trung tâm phải tự chủ hoàn toàn ngay lập tức, đơn vị sẽ đối mặt với nguy cơ “tê liệt” các công cụ hỗ trợ này, dẫn đến những chính sách phát triển kinh tế vùng nông thôn mà Đảng và Nhà nước đã dày công xây dựng bị gián đoạn.

Thêm vào đó, một sự so sánh khách quan cho thấy, trong khi lĩnh vực Khuyến nông (ngành Nông nghiệp) được ưu tiên duy trì đơn vị sự nghiệp do Nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động, thì lĩnh vực Khuyến công – dù có vai trò dẫn dắt kinh tế tương đương – vẫn đang phải gánh chịu áp lực tự chủ rất lớn. Đây chính là “điểm nghẽn” về cơ chế khiến địa phương không khỏi băn khoăn khi triển khai áp dụng quy định.

Khát vọng về một lộ trình “có tình, có lý”

Để vừa tuân thủ tinh thần đổi mới, vừa không làm mất đi vai trò nòng cốt của một đơn vị sự nghiệp chuyên ngành, Sở Công Thương Nghệ An đã có những đề xuất thấu đáo gửi các cấp có thẩm quyền. Phương án được đưa ra là tiếp tục duy trì, kiện toàn Trung tâm và cho phép thực hiện cơ chế tự chủ tài chính một phần (Nhóm 3) theo quy định của Nghị định số 60/2021/NĐ-CP.

Điểm cốt lõi của đề xuất này là một lộ trình tự chủ từng bước: phấn đấu đạt mức 10% đến 15% chi thường xuyên cho giai đoạn 2027-2030. Đây là con số được tính toán dựa trên khả năng thực tế của đơn vị khi vừa phải hoàn thành nhiệm vụ chính trị, vừa nỗ lực khai thác thêm các dịch vụ tư vấn có thu. Việc chấp thuận lộ trình này sẽ giúp các viên chức tại Trung tâm yên tâm công tác, phát huy tối đa năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn mà không bị áp lực cơm áo gạo tiền đè nặng.

Bên cạnh đó, để đơn vị có điều kiện “tự lực cánh sinh”, rất cần sự quan tâm từ UBND tỉnh trong việc giao quản lý các tài sản công phù hợp. Đó có thể là hạ tầng các cụm công nghiệp, các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm hay các cơ sở vật chất phục vụ đào tạo, chuyển đổi số. Được giao “cần câu” thay vì chỉ giao “chỉ tiêu” sẽ là động lực quan trọng để Trung tâm hiện thực hóa lộ trình tự chủ một cách bền vững.

Sắp xếp bộ máy không chỉ là việc cắt giảm hay sáp nhập, mà quan trọng hơn là làm sao để bộ máy đó vận hành hiệu quả hơn, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Hy vọng rằng, với một lộ trình tự chủ “có tình, có lý”, Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn phát triển Công Thương Nghệ An sẽ tiếp tục vững bước trên hành trình đồng hành cùng sự nghiệp phát triển công nghiệp và thương mại của tỉnh nhà./.

Lê Thị Hường – Phòng Hành chính – Tổng hợp