Từ tháng 11/2025,
hàng loạt quy định mới bắt đầu có hiệu lực, tác động trực tiếp đến lĩnh vực tài
chính, bảo hiểm, hành chính, môi trường và thanh toán điện tử. Dưới đây là những
điểm đáng chú ý mà người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần quan tâm.
1. Siết chặt quản lý chuyển tiền điện
tử:
Từ ngày 01/11/2025, Thông tư
27/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước chính thức có hiệu lực, đặt ra yêu cầu
báo cáo với các giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước từ 500 triệu đồng trở
lên, và giao dịch quốc tế từ 1.000 USD hoặc tương đương.
Cụ thể, Điều 9 Thông tư quy định chế độ
báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử đến Cục Phòng, chống rửa tiền bằng dữ liệu
điện tử gồm:
- Giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước:
Các giao dịch có giá trị từ 500 triệu đồng đồng trở lên hoặc bằng ngoại tệ có
giá trị tương đương mà tất cả các tổ chức tài chính tham gia giao dịch chuyển
tiền điện tử cùng ở Việt Nam.
- Giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế:
Các giao dịch chuyển tiền điện tử mà có ít nhất một tổ chức tài chính tham gia ở
ngoài Việt Nam thực hiện ở các quốc gia, vùng lãnh thổ ngoài VIệt Nam có giá trị
từ 1.000 đô la Mỹ trở lên hoặc tương đương bằng ngoại tệ khác.
Tuy nhiên, nếu đối tượng báo cáo là tổ
chức tài chính trung gian trong giao dịch chuyển tiền điện tử không phải thực
hiện báo cáo như trên.
Trong đó, nội dung báo cáo gồm: Thông
tin về tổ chức tài chính khởi tạo, thụ hưởng; Thông tin về khách hàng cá nhân
hoặc tổ chức tham gia chuyển tiền điện tử; thông tin về giao dịch; thông tin
khác theo yêu cầu của Cục Phòng, chống rửa tiền theo từng thời kỳ…
Mục tiêu là tăng cường giám sát, phòng
chống rửa tiền và đảm bảo an toàn hệ thống tài chính.
2. Bốn trường hợp không bị coi là trốn
đóng BHXH bắt buộc:
Quy định về về chậm đóng, trốn đóng bảo
hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp; khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội
được Chính phủ ban hành tại Nghị định 274/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 30/11/2025.
Cụ thể, các trường hợp trốn đóng BHXH
bắt buộc được nêu tại Điều 4 Nghị định này gồm:
- Bão, lũ, ngập lụt, động đất, hỏa hoạn
lớn, hạn hán kéo dài và các loại thiên tai khác ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm
trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Dịch bệnh nguy hiểm được cơ quan nhà
nước có thẩm quyền công bố, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất,
kinh doanh và khả năng tài chính của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động.
- Tình trạng khẩn cấp gây ảnh hưởng đột
xuất, bất ngờ đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động khi
Nhà nước ban bố tình trạng khẩn cấp.
- Các sự kiện bất khả kháng khác theo
quy định của pháp luật dân sự và hồ sơ nộp kèm phải được gửi trước ngày 25 của
tháng có văn bản đôn đốc từ cơ quan bảo hiểm xã hội để xem xét miễn xử lý vi phạm.
Những trường hợp
không bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc (Ảnh minh hoạ)
3. Cập nhật hệ thống ngành kinh tế Việt
Nam:
Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, có hiệu lực
từ ngày 15/11/2025, ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới gồm 5 cấp, với
tổng cộng 743 ngành cấp 5. Việc cập nhật này giúp thống nhất cách phân loại hoạt
động kinh tế, tăng khả năng so sánh dữ liệu với chuẩn mực quốc tế và phục vụ thống
kê, hoạch định chính sách.
Theo đó, Hệ thống ngành kinh tế Việt
Nam bảo đảm phản ánh đầy đủ các hoạt động kinh tế diễn ra trong lãnh thổ Việt
Nam và bảo đảm so sánh quốc tế và bao gồm: Danh mục ngành kinh tế Việt Nam (Phụ
lục I); Nội dung ngành kinh tế Việt Nam (Phụ lục II).
Trong đó, cấu trúc cơ bản và cách đánh
mã số trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam gồm 05 cấp với các ngành được quy định
như sau:
- Ngành cấp 1: Gồm 22 ngành, theo bảng
chữ cái lần lượt từ A - V;
- Ngành cấp 2: Gồm 87 ngành, hình
thành theo từng ngành cấp 1 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng hai chữ
số từ 01 - 99;
- Ngành cấp 3: Gồm 259 ngành, hình
thành theo từng ngành cấp 2 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng ba chữ
số từ 011 - 990;
- Ngành cấp 4: Gồm 495 ngành được hình
thành theo từng ngành cấp 3 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng bốn chữ
số từ 0111 - 9900;
- Ngành cấp 5: Gồm 743 ngành được hình
thành theo từng ngành cấp 4 tương ứng và mỗi ngành được đánh mã số bằng bốn chữ
số từ 01110 - 99000.
4. Mẫu hợp đồng mới cho công chức và
đơn vị hành chính:
Thông tư 16/2025/TT-BNV (hiệu lực
16/11/2025) của Bộ Nội vụ quy định mẫu hợp đồng dịch vụ với cá nhân, pháp nhân
và hợp đồng lao động thực hiện nhiệm vụ của công chức.
Cụ thể mẫu hợp đồng ban hành kèm Thông
tư 16/2025/TT-BNV gồm:
- Hợp đồng dịch vụ với cá nhân: Mẫu Hợp
đồng dịch vụ thực hiện nhiệm vụ của công chức (ký kết với cá nhân); Mẫu Thanh
lý Hợp đồng dịch vụ thực hiện nhiệm vụ của công chức (ký kết với cá nhân)
- Hợp đồng lao động với công chức: Mẫu
Hợp đồng lao động thực hiện nhiệm vụ của công chức; Mẫu thanh lý Hợp đồng lao động
thực hiện nhiệm vụ của công chức
- Hợp đồng dịch vụ với pháp nhân: Mẫu
Hợp đồng dịch vụ thực hiện nhiệm vụ của công chức (ký kết với pháp nhân - tổ chức,
doanh nghiệp, cơ quan); Mẫu Thanh lý Hợp đồng dịch vụ thực hiện nhiệm vụ của
công chức (ký kết với pháp nhân).
Các cơ quan, đơn vị cần rà soát, điều
chỉnh biểu mẫu theo quy định mới để đảm bảo tính pháp lý trong quá trình ký kết
và thanh lý hợp đồng.
5. Bổ sung quy định về giấy tờ khi
thanh toán không dùng tiền mặt:
Thông tư 30/2025/TT-NHNN (hiệu lực
18/11/2025) yêu cầu người dùng khi thực hiện giao dịch không dùng tiền mặt phải
xuất trình giấy tờ tùy thân còn hiệu lực và thời hạn sử dụng trong quá trình sử
dụng dịch vụ thanh toán.
Bổ sung quy định về
giấy tờ khi thanh toán không dùng tiền mặt (Ảnh minh hoạ)
Theo đó, giấy tờ tùy thân được sử dụng
trong Thông tư này khi thanh toán không dùng tiền mặt đã có sự thay đổi so với
khoản 10 Điều 3 Thông tư 15/2024/TT-NHNN gồm:
- Công dân Việt Nam: Thẻ Căn cước công
dân, thẻ Căn cước hoặc Căn cước định danh điện tử (Quy định cũ: Bỏ Chứng minh
nhân dân, giấy chứng nhận Căn cước).
- Người gốc Việt Nam chưa xác định được
quốc tịch: Giấy chứng nhận gốc Việt Nam do cơ quan có thẩm quyền cấp (Quy định
cũ: Bổ sung Giấy chứng nhận gốc Việt Nam).
- Người nước ngoài cư trú tại Việt
Nam: Hộ chiếu hoặc giấy tờ xác minh nhân thân do cơ quan có thẩm quyền nước
ngoài cấp, hoặc giấy tờ theo thị thực nhập cảnh, giấy tờ thay thế thị thực, giấy
tờ chứng minh được miễn thị thực nhập cảnh, hoặc danh tính điện tử (qua tài khoản
định danh điện tử mức độ 02, nếu có).
Quy định này giúp nâng cao an toàn,
xác thực danh tính trong giao dịch.
6. Ban hành ba quy chuẩn kỹ thuật môi
trường mới:
Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành
Thông tư 01/2025/TT-BNNMT (hiệu lực 14/11/2025), gồm ba quy chuẩn mới: QCVN
26:2025 về tiếng ồn, QCVN 27:2025 về độ rung, và QCVN 43:2025 về chất lượng trầm
tích.
Nếu cơ sở, dự án đầu tư sẽ được tiếp tục
áp dụng QCVN 26:2010/BTNMT, QCVN 27:2010/BTNMT… cho đến hết 31/12/2026 nếu thuộc
một trong các trường hợp: Cơ sở đã đi vào vận hành; Dự án đầu tư đã có quyết định
phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường/đã được cơ
quan nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ.
Trong đó, hai trường hợp này đề nghị
thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường hoặc
đăng ký môi trường trước 14/11/2025.
Từ ngày 14/11/2025, dự án đầu tư phải
áp dụng quy định tại QCVN 26:2025/BNNMT và QCVN 27:2025/BNNMT.
Các dự án đã được phê duyệt trước ngày
14/11/2025 có thể tiếp tục áp dụng quy chuẩn cũ đến hết năm 2026. Đây là bước
điều chỉnh nhằm nâng cao tiêu chuẩn bảo vệ môi trường phù hợp thực tiễn.
Nhìn chung, tháng 11/2025 đánh dấu sự
chuyển động mạnh mẽ trong điều hành chính sách, với nhiều văn bản đi vào thực
tiễn, siết chặt quản lý và tăng tính minh bạch. Các tổ chức, doanh nghiệp và
người dân cần theo dõi sát để kịp thời thích ứng với quy định mới./.
Ngô Tuấn Anh - Phòng Hỗ trợ và Tư vấn