Đánh giá thực trạng nguồn nhân lực

Trong những năm qua, công tác đào tạo và giải quyết việc làm tại tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, cơ cấu lao động chuyển dịch đúng hướng và tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng dần. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực nhìn chung vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Năng suất lao động và kỹ năng số của một bộ phận lao động còn hạn chế, đặc biệt là sự thiếu hụt chuyên gia, kỹ sư và lao động kỹ thuật cao trong các ngành công nghệ cao, chuyển đổi số. Việc đào tạo hiện nay vẫn chưa gắn kết chặt chẽ với nhu cầu của doanh nghiệp và các khu kinh tế, khu công nghiệp.

Các mục tiêu định lượng cụ thể đến năm 2030

Dự thảo Nghị quyết xác định các chỉ tiêu cụ thể nhằm nâng cao toàn diện chất lượng nguồn nhân lực:

- Đối với khu vực công: Đảm bảo 100% cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp được bồi dưỡng kỹ năng quản trị hiện đại và năng lực chuyển đổi số. Hàng năm cử từ 10 - 15 cán bộ đi đào tạo ngắn hạn tại nước ngoài. Phấn đấu có 01 - 02 trường đại học đạt chuẩn chất lượng khu vực ASEAN.

- Đối với nguồn nhân lực xã hội: Phấn đấu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 77%, trong đó lao động có văn bằng, chứng chỉ đạt 37,8%.

- Giải quyết việc làm và đào tạo nghề: Bình quân mỗi năm giải quyết việc làm cho 45.000 lao động. Dự kiến đào tạo kỹ năng nghề cho khoảng 329.700 lượt người, trong đó trình độ cao đẳng đạt 31.950 người (tăng 21,48% so với giai đoạn trước).

- Tỷ lệ có việc làm sau đào tạo: Mục tiêu đạt bình quân 83,3%; riêng trình độ cao đẳng nghề đạt 98,4% và trung cấp đạt 97,5%.

- Về kỹ năng số: 70% số người dân trong độ tuổi lao động có kỹ năng sử dụng các loại hình dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số thiết yếu.

Đến năm 2045, tỉnh hướng tới mục tiêu nguồn nhân lực chất lượng cao ngang tầm quốc tế, trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi để kinh tế địa phương tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hệ thống giải pháp chi tiết và đồng bộ

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, dự thảo Nghị quyết tập trung vào 08 nhóm giải pháp đột phá, cụ thể như sau:

1. Đổi mới công tác quy hoạch và dự báo nhu cầu nhân lực: Tỉnh sẽ xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu nguồn nhân lực đồng bộ, liên thông giữa các ngành giáo dục, lao động, doanh nghiệp và bảo hiểm xã hội. Trọng tâm là nâng cao chất lượng dự báo cung - cầu lao động theo từng ngành nghề, đặc biệt là nhân lực cho các ngành công nghệ cao, logistics, du lịch và dịch vụ chất lượng cao để làm cơ sở phân bổ nguồn lực và đặt hàng đào tạo.

2. Hiện đại hóa hệ thống giáo dục, đào tạo và y tế: Thực hiện rà soát, sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục theo hướng đồng bộ, liên thông. Tỉnh sẽ tập trung đầu tư trọng điểm cho 03 cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ lực, đồng thời xây dựng lộ trình phát triển Trường Đại học Vinh và Trường Đại học Nghệ An đạt chuẩn khu vực và quốc tế. Đối với ngành y tế, ưu tiên đào tạo theo địa chỉ và chuyển giao kỹ thuật cho tuyến cơ sở, vùng khó khăn.

3. Chuyển đổi mạnh mẽ mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp: Thay đổi phương thức từ đào tạo theo khả năng sẵn có sang đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp và Nhà nước. Tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp tham gia xây dựng chuẩn đầu ra, chương trình đào tạo và tổ chức thực hành. Triển khai rộng rãi mô hình đào tạo kép (kết hợp nhà trường và doanh nghiệp) và đào tạo tích hợp văn hóa trong chương trình trung cấp để đẩy mạnh phân luồng học sinh sau THCS.

4. Cơ chế đặc thù thu hút và trọng dụng nhân tài: Xây dựng các chính sách đãi ngộ đủ sức cạnh tranh để thu hút chuyên gia, nhà khoa học và sinh viên tốt nghiệp xuất sắc. Các giải pháp không chỉ dừng lại ở hỗ trợ thu nhập mà còn bao gồm hỗ trợ về nhà ở, điều kiện nghiên cứu, môi trường sáng tạo và các dịch vụ thiết yếu cho gia đình người lao động tại các khu kinh tế, khu công nghiệp.

5. Thúc đẩy chuyển đổi số và xã hội học tập: Phát triển hệ sinh thái giáo dục số với thư viện số, lớp học thông minh và nền tảng học tập trực tuyến. Tỉnh sẽ triển khai chương trình phổ cập kỹ năng số cho lao động nông thôn và lao động trong các khu công nghiệp, giúp họ thích ứng với yêu cầu của nền kinh tế số và chuyển đổi xanh.

6. Đa dạng hóa nguồn lực đầu tư: Ưu tiên ngân sách nhà nước cho các ngành nghề trọng điểm và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP), khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các trung tâm thực hành, trung tâm đổi mới sáng tạo và các chương trình thực tập cho sinh viên.

Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này được kỳ vọng sẽ biến nguồn nhân lực chất lượng cao thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi, đưa Nghệ An phát triển văn minh, hiện đại vào năm 2045./.

Phùng Mạnh Hùng – Phòng Hành chính – Tổng hợp