Ngày 04/6/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Báo cáo số 261-BC/TU về kết quả một năm thực hiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Báo cáo cho thấy quyết tâm chính trị cao cùng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị trong quá trình thực hiện chủ trương lớn của Trung ương về tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị và phục vụ Nhân dân.

Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý

Trước thời điểm tháng 7/2025, Nghệ An vận hành theo mô hình chính quyền ba cấp với 20 đơn vị hành chính cấp huyện và 412 xã, phường, thị trấn. Từ ngày 01/7/2025, tỉnh chính thức chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp gồm cấp tỉnh và cấp xã.

Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 130 xã, phường. Ở cấp tỉnh, số lượng sở, ban, ngành được tinh gọn từ 21 xuống còn 15 đơn vị; giảm 33 phòng chuyên môn và 5 chi cục. Việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc “một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì”, góp phần giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình xử lý công việc và nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Bộ máy mới đã từng bước phát huy hiệu quả, bảo đảm hoạt động thông suốt, không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Kinh tế tiếp tục tăng trưởng tích cực

Hiệu quả của mô hình chính quyền hai cấp được thể hiện rõ qua các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của Nghệ An đạt 8,44%, xếp thứ 13 cả nước. Thu ngân sách nhà nước đạt gần 29.370 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì khi GRDP quý I tăng 8,15%; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 5 tháng đầu năm tăng 18,07% so với cùng kỳ. Nghệ An cũng trở thành một trong những địa phương thu hút đầu tư nước ngoài nổi bật của cả nước với tổng vốn FDI đạt 2,28 tỷ USD, đứng thứ 3 toàn quốc.

Nhiều dự án hạ tầng chiến lược được triển khai như Dự án đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy và Nhà máy Nhiệt điện khí LNG Quỳnh Lập đã tạo thêm động lực phát triển cho các ngành công nghiệp, thương mại và dịch vụ trong thời gian tới.

Đột phá cải cách hành chính và Chuyển đổi số

Một trong những kết quả nổi bật sau một năm vận hành mô hình mới là việc duy trì hoạt động hiệu quả của 130 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã.

Toàn tỉnh đã công bố 3.091 thủ tục hành chính và phê duyệt hơn 3.100 quy trình nội bộ theo hướng đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 88,06%, trong đó cấp xã đạt tới 99,24%. Mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 95%.

Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư đồng bộ. Hiện 100% cơ quan, đơn vị và cán bộ quản lý sử dụng chữ ký số; tỷ lệ phủ sóng 4G đạt gần 100% dân số, mạng 5G được triển khai tại các khu công nghiệp, sân bay và trung tâm hành chính.

Đối với ngành Công Thương, việc phân cấp mạnh hơn đã giúp các đơn vị chủ động xử lý công việc theo thẩm quyền, giảm thời gian giải quyết thủ tục, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp.

Tiếp tục hoàn thiện bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ

Cùng với việc sắp xếp tổ chức, Nghệ An đặc biệt quan tâm đến công tác cán bộ. Hiện nay, 99,2% cán bộ, công chức cấp xã có trình độ đại học trở lên. Tỉnh từng bước áp dụng phương thức đánh giá cán bộ dựa trên kết quả công việc và chỉ số hiệu quả thực hiện nhiệm vụ (KPI), thay cho phương thức đánh giá mang tính định tính trước đây.

Công tác quản lý tài sản công cũng được triển khai đồng bộ với hơn 4.300 cơ sở nhà, đất được rà soát, sắp xếp lại. Nhiều trụ sở dôi dư được chuyển đổi công năng để phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội hoặc các thiết chế văn hóa tại địa phương. Mỗi xã, phường được trang bị tối thiểu 01 xe ô tô phục vụ công tác, đảm bảo điều kiện vận hành bộ máy cơ sở.

Nhìn thẳng những khó khăn, hạn chế

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình vận hành mô hình mới vẫn còn một số khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ. Một số quy định pháp luật chưa thực sự đồng bộ; việc phân định nhiệm vụ giữa cấp tỉnh và cấp xã ở một số lĩnh vực còn bất cập.

Áp lực công việc tại cấp xã tăng lên khi tiếp nhận nhiều nhiệm vụ từ cấp huyện chuyển giao. Một số địa phương còn thiếu nhân lực chuyên sâu về đất đai, tài chính, đầu tư công và công nghệ thông tin. Hạ tầng số ở vùng sâu, vùng xa vẫn chưa đồng đều, ảnh hưởng đến quá trình triển khai chính quyền số.

Theo đánh giá của Tỉnh ủy Nghệ An, đây là những khó khăn mang tính khách quan do mô hình mới chưa có tiền lệ, trong khi hệ thống pháp luật đang tiếp tục được hoàn thiện. Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận cán bộ chưa thực sự chủ động trong thực hiện nhiệm vụ hoặc chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của quản trị hiện đại.

Nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm giai đoạn 2026 - 2031

Để phát huy các ưu điểm và khắc phục những khó khăn về hạ tầng số cũng như áp lực công việc tại cơ sở, Tỉnh ủy Nghệ An xác định thực hiện đồng bộ 07 nhóm nhiệm vụ, giải pháp sau:

1. Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, thông tin, tuyên truyền, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát Tỉnh tập trung lãnh đạo thống nhất, toàn diện; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu gắn với nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả) để bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu quả. Tiếp tục phát huy các mô hình hỗ trợ cơ sở như nhóm Zalo nghiệp vụ, đường dây nóng và hình thức tập huấn “cầm tay chỉ việc” để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho xã, phường.

2. Về xây dựng, hoàn thiện đồng bộ quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 02 cấp Rà soát, kiến nghị sửa đổi các quy định pháp luật và quy chế của tỉnh để bảo đảm sự tương thích hoàn toàn với mô hình mới. Tiếp tục tinh gọn tổ chức bên trong, giảm đầu mối trung gian và số lượng cấp phó; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực chặt chẽ.

3. Về sắp xếp tổ chức bộ máy của cấp xã theo hướng tiếp tục mở rộng không gian, dư địa để tập trung đẩy mạnh phát triển Nghiên cứu điều chỉnh các địa bàn có quy mô quá nhỏ hoặc quá lớn nhằm mở rộng dư địa phát triển, tập trung nguồn lực đầu tư và nâng cao hiệu quả quản trị. Ưu tiên mở rộng không gian cho các địa phương có tiềm năng về đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics; hoàn thiện bản đồ hành chính các cấp để phục vụ thu hút đầu tư.

4. Về sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, trường học, cơ sở giáo dục, cơ sở y tế, doanh nghiệp nhà nước Tiếp tục tinh gọn các đơn vị sự nghiệp, đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính. Chuyển giao các dịch vụ hành chính công mà Nhà nước không nhất thiết phải trực tiếp thực hiện cho doanh nghiệp và tổ chức xã hội; khuyến khích xã hội hóa mạnh mẽ trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và môi trường.

5. Về quản lý biên chế và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của hệ thống chính trị Phân bổ biên chế dựa trên loại đơn vị hành chính, quy mô dân số và đặc thù vùng miền. Thực hiện đánh giá cán bộ bằng chỉ số KPI; ưu tiên tuyển dụng nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực then chốt như tài chính, đất đai, xây dựng và công nghệ thông tin.

6. Về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành và liên thông bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung”, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, phương pháp quản trị, quản lý mới Hoàn thiện Trung tâm dữ liệu tỉnh bảo đảm dữ liệu luôn “đúng, đủ, sạch, sống”. Tập trung xóa sạch 134 vùng lõm sóng viễn thông; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các phương pháp quản trị hiện đại để nâng cao năng suất lao động và giảm tải áp lực báo cáo cho cán bộ cơ sở.

7. Về tháo gỡ các điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu, yêu cầu phát triển và tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới Tập trung xử lý dứt điểm các vướng mắc về đất đai, quy hoạch và giải phóng mặt bằng. Đơn giản hóa thủ tục đầu tư, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh bứt phá trong giai đoạn mới

Kết luận: Với những kết quả tích cực sau 01 năm vận hành, mô hình chính quyền hai cấp tại Nghệ An đang thực sự trở thành hình mẫu về tinh gọn bộ máy và hiệu quả quản trị. Ngành Công Thương tỉnh nhà sẽ tiếp tục bám sát các nhóm giải pháp này, đặc biệt là chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp, góp phần đưa Nghệ An bứt phá thành cực tăng trưởng mới của cả nước./.

Lê Thị Hường – Phòng Hành chính – Tổng hợp