Đổi mới cơ chế vốn, dồn lực cho nông thôn mới và phát triển miền núi.
Xác định xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ trọng tâm, tỉnh Nghệ An đã chính thức ban hành cơ chế phân bổ ngân sách trung ương giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá mạnh mẽ nhờ nguyên tắc phân bổ công bằng, công khai và có trọng tâm, trọng điểm.
Ngày 26 tháng 6 năm 2026, tại Kỳ họp
thứ 3, Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh Nghệ An Khóa XIX đã chính thức thông qua
Nghị quyết số 08/2026/NQ-HĐND. Đây là văn bản quy phạm pháp luật quan trọng quy
định rõ nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách trung ương thực hiện
các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 -
2030.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ
ngày 06 tháng 7 năm 2026, mở ra một chương mới cho diện mạo nông nghiệp, nông
thôn xứ Nghệ.
Quy định này áp dụng trực tiếp cho
các sở, ban, ngành cấp tỉnh, các xã và các đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà
nước, cũng như các tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trình lập, phê duyệt, tổ
chức thực hiện kế hoạch đầu tư công của Chương trình.
Điểm sáng lớn nhất của Nghị quyết số
08/2026/NQ-HĐND nằm ở nguyên tắc phân bổ nguồn lực. Tỉnh Nghệ An kiên quyết xóa
bỏ tư duy đầu tư manh mún, thay vào đó là chiến lược "đầu tư có trọng tâm,
trọng điểm; hiệu quả và bền vững".
Ưu tiên vùng đặc biệt khó khăn: Tập
trung nguồn vốn ở mức cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng
bào dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực biên giới nhằm rút ngắn khoảng cách
phát triển.
Thúc đẩy các xã mục tiêu: Ưu tiên
phân bổ vốn cho các xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới đã được phê duyệt nhằm
đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các kế hoạch tổng thể của địa phương.
Việc phân bổ vốn hằng năm cho các cơ
quan cấp tỉnh phải căn cứ trên kết quả đánh giá tình hình sử dụng và giải ngân
thực tế của giai đoạn trước hoặc năm liền kề, nâng cao tính chịu trách nhiệm
của người đứng đầu.
Để đảm bảo nguồn vốn về đúng nơi,
đúng đối tượng, Nghệ An đã cụ thể hóa tiêu chí phân bổ bằng hệ số tính điểm chi
tiết cho từng khu vực xã và thôn:
Trường hợp một xã đồng thời thuộc
nhiều đối tượng ưu tiên, tỉnh sẽ áp dụng một hệ số phân bổ cao nhất, không tính
trùng, tính gộp để đảm bảo tính khách quan.
Bên cạnh đó, các xã gặp khó khăn về
tài chính (tỷ lệ bổ sung cân đối lớn từ 50% trở lên) hoặc các xã đăng ký đạt
chuẩn nông thôn mới theo từng năm (từ 2026 đến 2030) cũng được cộng thêm các hệ
số khuyến khích dao động từ 3 đến 15 điểm nhằm tạo đà bứt phá.
Xác định rõ việc tối ưu hóa dòng vốn
đầu tư công và kinh phí thường xuyên từ ngân sách trung ương, hướng mạnh về cơ
sở xã, thôn:
Tối đa 20%: Bố trí cho các cơ quan
cấp tỉnh chủ trì thực hiện các nhiệm vụ có tính chất liên vùng, liên xã, hoặc
mang tính đặc thù.
Tối thiểu 80%: Dành trọn vẹn hỗ trợ
trực tiếp cho các xã thực hiện các nội dung nông thôn mới. Trong đó, trích tối
đa 10% để đầu tư cho các dự án trọng điểm phát triển kinh tế - xã hội nhanh,
bền vững của tỉnh, phần còn lại phân bổ thẳng về xã dựa trên tổng hệ số điểm
tích lũy.
Tối đa 25%: Phân bổ cho các cơ quan
cấp tỉnh để thực hiện các nhiệm vụ điều phối và nội dung chuyên môn của Chương
trình.
Toàn bộ phần còn lại: Được phân chia
minh bạch cho các xã theo công thức toán học nghiêm ngặt dựa trên tổng hệ số
điểm của từng địa phương.
Việc triển khai bài bản chương trình
tỉnh Nghệ An hứa hẹn tạo nên hành lang pháp lý vững chắc. Sự phân bổ minh bạch,
đúng người đúng việc không chỉ giúp bảo toàn, phát huy giá trị của đồng vốn
ngân sách, mà còn là đòn bẩy để các vùng quê Nghệ An thay da đổi thịt, vững
bước trong hành trình xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại và bền vững
giai đoạn 2026 - 2030.
Lê Hường – Phòng HC-TH