Chuyển đổi số và sản xuất xanh – Động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nghệ An
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của thị trường, chuyển đổi số và sản xuất xanh đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất và mở rộng thị trường. Đối với Nghệ An – địa phương có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực chế biến nông, lâm, thủy sản, thực phẩm, dệt may, vật liệu xây dựng và cơ khí – đây không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu tất yếu để hội nhập và phát triển.
Chuyển đổi số và sản xuất xanh – Hai
xu hướng song hành
Chuyển đổi số giúp doanh nghiệp thay
đổi phương thức quản trị, tối ưu hóa quy trình sản xuất, kinh doanh dựa trên dữ
liệu và công nghệ. Trong khi đó, sản xuất xanh hướng đến sử dụng hiệu quả tài
nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, giảm chất thải và phát triển theo
mô hình kinh tế tuần hoàn.
Hai quá trình này có mối quan hệ hỗ
trợ lẫn nhau. Việc ứng dụng công nghệ số giúp doanh nghiệp theo dõi mức tiêu
hao điện, nước, nguyên liệu theo thời gian thực; quản lý chất lượng, truy xuất
nguồn gốc và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Ngược lại, đầu tư vào sản xuất xanh
tạo nền tảng để doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị
trường trong nước và quốc tế.
Doanh nghiệp Nghệ An chủ động thích
ứng
Những năm gần đây, nhiều doanh
nghiệp trên địa bàn tỉnh đã từng bước đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng chuyển
đổi số và triển khai các giải pháp sản xuất thân thiện với môi trường.
Công ty Cổ
phần Thực phẩm Sữa TH (TH true MILK) là
một trong những doanh nghiệp tiêu biểu. Tại cụm trang trại bò sữa, doanh nghiệp
ứng dụng công nghệ cao trong quản lý đàn bò bằng chip điện tử, hệ thống vắt sữa
tự động, quản lý dinh dưỡng và sức khỏe vật nuôi bằng dữ liệu số. Đồng thời,
doanh nghiệp đầu tư các giải pháp xử lý chất thải, tận dụng phụ phẩm và sử dụng
năng lượng theo hướng hiệu quả, góp phần phát triển mô hình nông nghiệp công
nghệ cao gắn với phát triển bền vững.
Tại Khu công nghiệp VSIP Nghệ An, nhiều doanh nghiệp sản xuất điện tử,
linh kiện, may mặc và công nghiệp phụ trợ đã đầu tư dây chuyền tự động hóa, hệ
thống quản lý sản xuất thông minh, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn quản lý môi
trường theo yêu cầu của các tập đoàn đa quốc gia. Việc ứng dụng công nghệ giúp
kiểm soát chất lượng, giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi, tiết kiệm nguyên vật liệu và
nâng cao hiệu quả sản xuất.
Đàn bò sữa của TH True Milk
được đeo chip để theo dõi toàn diện về sức khỏe, sản lượng sữa
Trong lĩnh vực chế biến gỗ và lâm
sản, nhiều doanh nghiệp tại Khu công
nghiệp Nam Cấm và các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đầu tư thiết
bị hiện đại, từng bước thay thế dây chuyền cũ, sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc
hợp pháp và thực hiện các quy trình quản lý môi trường nhằm đáp ứng yêu cầu của
thị trường xuất khẩu.
Bên cạnh các doanh nghiệp quy mô
lớn, nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn của Nghệ An cũng đã mạnh dạn đổi mới
công nghệ thông qua Chương trình khuyến
công. Các cơ sở chế biến nông sản, thực phẩm, dược liệu, cơ khí và sản
xuất sản phẩm OCOP, sản phẩm CNNT tiêu biểu được hỗ trợ đầu tư máy móc hiện
đại, giúp nâng cao năng suất, giảm tiêu hao nguyên liệu, tiết kiệm điện năng,
cải thiện chất lượng sản phẩm và giảm tác động đến môi trường.
Công ty CP Dược liệu Pù Mát định hướng phát triển theo mô hình công nghệ
cao, nông nghiệp sạch và sinh thái tuần hoàn
Khó khăn vẫn còn hiện hữu
Mặc dù đã có những chuyển biến tích
cực, quá trình chuyển đổi số và sản xuất xanh của doanh nghiệp Nghệ An vẫn gặp
không ít khó khăn.
Phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn
là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguồn lực tài chính còn hạn chế nên việc đầu tư đổi
mới công nghệ chưa đồng đều. Không ít doanh nghiệp thiếu nhân lực có kỹ năng
số, chưa xây dựng được hệ thống dữ liệu phục vụ quản trị hoặc chưa tiếp cận đầy
đủ các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững.
Trong khi đó, các quy định mới của
thị trường xuất khẩu như Cơ chế điều
chỉnh carbon qua biên giới (CBAM) của Liên minh châu Âu, yêu cầu về ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị),
truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải đang tạo áp lực ngày càng lớn đối với
doanh nghiệp.
Đồng hành cùng doanh nghiệp
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng
với xu hướng mới, Sở Công Thương Nghệ An đã triển khai nhiều chương trình về
khuyến công, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, xúc tiến thương mại,
phát triển công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi số.
Là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở
Công Thương, Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn
phát triển Công Thương Nghệ An đã tích cực tổ chức các hoạt động tư vấn,
đào tạo, phổ biến chính sách, hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến, kết
nối giao thương, quảng bá sản phẩm và chuyển đổi số cho doanh nghiệp, hợp tác
xã và cơ sở công nghiệp nông thôn.
Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ
tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ
của Nhà nước, tư vấn đổi mới công nghệ, ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao hiệu
quả sử dụng năng lượng và xây dựng mô hình sản xuất xanh. Qua đó góp phần nâng
cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nghệ An, thúc đẩy phát triển công
nghiệp và thương mại theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Sự kết hợp giữa chuyển đổi số và sản
xuất xanh không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản
phẩm mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Chủ động
chuyển đổi ngay từ hôm nay sẽ là nền tảng để doanh nghiệp Nghệ An phát triển
bền vững và tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị trong nước cũng như quốc
tế.