Phạm vi và đối tượng áp dụng rộng rãi

Nghị định 273 quy định chi tiết về các hoạt động quản lý, thủ tục hải quan, kiểm tra và giám sát đối với kinh doanh hàng miễn thuế. Đối tượng được hưởng quyền ưu đãi mua hàng miễn thuế rất đa dạng, bao gồm: người xuất cảnh, quá cảnh, nhập cảnh; hành khách trên các chuyến bay quốc tế; thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế và các đối tượng hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đủ điều kiện kinh doanh, cơ quan hải quan, ban quản lý khu kinh tế cửa khẩu và các đơn vị kinh doanh cảng hàng không, cảng biển cũng là những chủ thể chịu sự điều chỉnh trực tiếp của văn bản này.

Quy định nghiêm ngặt về quản lý hàng hóa và tem nhãn

Một trong những điểm nhấn của Nghị định là quy định về nguồn gốc hàng hóa. Hàng đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế bao gồm hàng tạm nhập khẩu từ nước ngoài, khu phi thuế quan, kho ngoại quan và hàng hóa từ nội địa được phép lưu thông theo quy định pháp luật.

Đặc biệt, để kiểm soát chặt chẽ, Nghị định yêu cầu các mặt hàng thuốc lá, xì gà, rượu, bia bán tại cửa hàng miễn thuế phải được dán tem "VIET NAM DUTY NOT PAID" do Bộ Tài chính phát hành. Vị trí dán tem được quy định cụ thể cho từng loại sản phẩm:

- Thuốc lá: Dán ở đầu tút thuốc hoặc vị trí mở bao đảm bảo tem sẽ rách khi mở.

- Rượu chai: Dán vắt qua vị trí mở nơi có thể lấy rượu ra.

- Bia: Dán ở vỏ thùng carton vắt qua vị trí mở thùng.

Hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế phải được lưu giữ đúng nơi quy định và chịu sự giám sát của cơ quan hải quan dựa trên danh sách hàng hóa do doanh nghiệp thông báo.

Đồng tiền giao dịch và định lượng mua hàng

Về thanh toán, Nghị định cho phép sử dụng Đồng Việt Nam (VND), Đô la Mỹ (USD), Euro (EUR). Tại khu vực biên giới, hành khách có thể sử dụng đồng tiền của quốc gia có chung đường biên giới đất liền với địa điểm đặt cửa hàng.

Về định lượng, người nhập cảnh được mua hàng miễn thuế theo định mức quy định tại Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Đối với thuyền viên trên tàu biển quốc tế đang neo đậu tại cảng Việt Nam, định mức mua cho mỗi lần neo đậu được quy định cụ thể:

- Rượu: 1,5 lít (trên 20 độ) hoặc 2,0 lít (dưới 20 độ/đồ uống có cồn) hoặc 3,0 lít bia.

- Thuốc lá: 200 điếu thuốc lá hoặc 250 gam thuốc lá sợi hoặc 20 điếu xì gà.

Đẩy mạnh quản lý bằng dữ liệu điện tử

Nghị định 273 chú trọng vào việc chuyển đổi số trong quản lý hải quan. Các thủ tục đưa hàng vào cửa hàng, luân chuyển hàng hóa giữa các kho, hay báo cáo quyết toán đều phải thực hiện thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của hải quan.

Doanh nghiệp có trách nhiệm gửi thông tin, danh sách hàng hóa và các chứng từ liên quan lên hệ thống trước khi thực hiện các hoạt động nghiệp vụ. Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố, doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản và gửi dữ liệu bổ sung trong vòng 24 giờ sau khi sự cố được khắc phục.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 273/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 21 tháng 8 năm 2026. Văn bản này sẽ thay thế hoàn toàn Nghị định số 100/2020/NĐ-CP ngày 28/08/2020 của Chính phủ.

Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ xây dựng, duy trì hệ thống xử lý dữ liệu điện tử và hướng dẫn các vướng mắc phát sinh để đảm bảo Nghị định được thực hiện thông suốt, hiệu quả./.

Phùng Mạnh Hùng – Phòng Hành chính – Tổng hợp