Trong bối cảnh giá điện và nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng cao, vấn đề tiết kiệm điện tại các cơ quan công sở đang trở thành một trong những chiến lược quan trọng để đảm bảo an toàn năng lượng, giảm chi phí và hướng tới phát triển bền vững.

Tháng 6/2023, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 20/CT-TTg về tăng cường tiết kiệm điện giai đoạn 2023–2025 và những năm tiếp theo. Theo chỉ thị này, mục tiêu là tiết kiệm ít nhất 2% tổng sản lượng điện tiêu thụ hàng năm, giảm tổn thất điện năng của hệ thống điện xuống dưới 6% vào năm 2025. Đối với khu vực văn phòng, các cơ quan hành chính nhà nước được yêu cầu lập kế hoạch tiết kiệm điện, phấn đấu tiết kiệm ít nhất 5% điện năng sử dụng hàng năm.  Bên cạnh đó, việc giám sát tiêu thụ điện phải được lồng ghép vào đánh giá hiệu quả công việc và trách nhiệm cá nhân của lãnh đạo đơn vị cũng được đặt ra rõ ràng nếu để lãng phí điện. Một mục tiêu dài hạn đáng chú ý là đến năm 2030 có 50% tòa nhà văn phòng sẽ lắp điện mặt trời áp mái để tự sản xuất và sử dụng điện, giảm lệ thuộc vào lưới điện quốc gia.

Mặc dù chính sách đã rõ ràng, việc thực thi tiết kiệm điện tại các cơ quan công sở vẫn gặp nhiều thách thức. Theo báo cáo từ EVNHANOI (Tổng công ty Điện lực Hà Nội), tại nhiều đơn vị văn phòng, thiết bị điện như đèn chiếu sáng hay điều hòa thường vẫn được bật liên tục, kể cả khi không có người sử dụng. Tuy nhiên, cũng có những chuyển biến tích cực: trong năm 2024, EVNHANOI ghi nhận việc tiết kiệm điện tại các cơ quan hành chính đã đạt hơn 61,9 triệu kWh.  Sang đầu năm 2025, con số tiết kiệm tiếp tục đạt khoảng 13,4 triệu kWh chỉ trong 3 tháng đầu năm.  Những con số này cho thấy nỗ lực thực hành tiết kiệm điện đang lan tỏa trong các cơ quan.

Để thực hiện hiệu quả chỉ thị về tiết kiệm điện, nhiều cơ quan đã áp dụng các biện pháp thực tiễn:

1. Thay đổi hành vi cá nhân

Nhân viên được khuyến khích tắt thiết bị điện như máy tính, máy in, máy lạnh khi ra khỏi phòng hoặc sau giờ làm việc. Sử dụng ánh sáng tự nhiên kết hợp với đèn LED tiết kiệm năng lượng. Điều hòa được cài đặt ở nhiệt độ hợp lý (khoảng 26°C trở lên) và sử dụng quạt để tăng hiệu quả làm mát.

2. Áp dụng công nghệ tiết kiệm điện

Các tòa nhà đang được khuyến khích lắp cảm biến ánh sáng và cảm biến người để tự động bật/tắt hệ thống chiếu sáng. Sử dụng hệ thống chiếu sáng LED công suất thấp để thay thế bóng đèn truyền thống. Nhiều cơ quan kết hợp với EVNHANOI tham gia các chương trình Demand Response (DR), điều chỉnh sử dụng điện vào giờ cao điểm để giảm tải cho lưới điện.

3. Đầu tư năng lượng tái tạo

Khuyến khích lắp đặt điện mặt trời áp mái tại trụ sở văn phòng, đặc biệt là các cơ quan nhà nước. Sử dụng các thiết bị tiết kiệm năng lượng theo danh mục mà Nhà nước đã quy định.

4. Truyền thông và văn hóa tiết kiệm

Các lãnh đạo cơ quan phải chịu trách nhiệm nếu đơn vị mình không tuân thủ quy định tiết kiệm điện. Thành lập nội quy, quy định sử dụng điện, bảo trì thiết bị và đào tạo nhân viên về sử dụng điện hiệu quả.

Bộ Công Thương đã phát hành Bộ cẩm nang tiết kiệm điện 2025, hướng dẫn chi tiết cho các cơ quan, văn phòng về biện pháp sử dụng điện hiệu quả.

Việc tiết kiệm điện ở công sở không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, mà còn mang lại nhiều lợi ích chiến lược:

Bảo vệ môi trường: Giảm lượng điện tiêu thụ đồng nghĩa giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, hướng tới phát triển xanh, bền vững.

An ninh năng lượng: Việc giảm nhu cầu đỉnh và tiêu thụ không cần thiết giúp hệ thống điện quốc gia vận hành ổn định hơn, đặc biệt trong giai đoạn nguy cơ quá tải cao.

Hình mẫu cho xã hội: Khi cơ quan nhà nước làm gương tiết kiệm điện, các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sẽ có động lực hơn để thực hành tiết kiệm năng lượng.

Tuy có nhiều giải pháp, nhưng việc triển khai tiết kiệm điện tại công sở vẫn đối mặt một số khó khăn:

Ý thức nhân viên chưa đồng đều: Không phải tất cả nhân viên đều hiểu hoặc thực sự nghiêm túc với việc tắt thiết bị khi rời phòng.

Chi phí đầu tư ban đầu cao: Việc thay bóng đèn LED, lắp cảm biến, hoặc đầu tư hệ thống điện mặt trời có thể đòi hỏi nguồn vốn lớn, đặc biệt với các tòa nhà cũ.

Giám sát và kiểm tra hạn chế: Một số cơ quan chưa có cơ chế đo đếm điện năng theo từng phòng ban hoặc cá nhân để kiểm soát mức tiết kiệm.

Tiết kiệm điện trong công sở hiện nay không chỉ là giải pháp kinh tế mà còn là chiến lược quan trọng để đảm bảo an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước. Với sự vào cuộc của Chính phủ, EVN, các cơ quan công sở và từng cá nhân cán bộ công chức, viên chức việc hình thành “văn hóa tiết kiệm điện” là điều hoàn toàn khả thi và cần thiết. Nếu được triển khai bài bản, những nỗ lực nhỏ hôm nay sẽ đem lại hiệu quả lớn cho tương lai./.

 Trần Thị Ngọc Hoa - Phòng Hành chính - Tổng hợp