Nghệ An vốn là vùng đất có truyền thống lâu đời trong sản xuất vật liệu xây dựng nhờ nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào. Tuy nhiên, trong suốt một thời gian dài, hình ảnh đặc trưng của ngành này chỉ gói gọn trong những lò gạch tuynel đỏ lửa hay các xưởng mộc gia đình quy mô nhỏ. Bước sang giai đoạn 2021 - 2025, đặc biệt là dấu mốc quan trọng năm 2022, một làn gió công nghệ mới đã thổi vào các khu công nghiệp nông thôn, thay đổi hoàn toàn diện mạo của ngành vật liệu xây dựng tỉnh nhà.

Cuộc dịch chuyển từ "Nâu" sang "Xanh"

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xu hướng kiến trúc bền vững lên ngôi, người tiêu dùng không còn hài lòng với những vật liệu chỉ dừng lại ở mức "đủ bền". Thị trường hiện đại đòi hỏi vật liệu phải hội đủ các yếu tố: nhẹ, cách âm tốt, chống cháy, tính thẩm mỹ cao và đặc biệt là quy trình sản xuất không gây hại đến môi trường.

Nhận diện được sự thay đổi trong "huyết mạch" thị trường, ngành Công Thương Nghệ An đã có những bước đi chiến lược. Thay vì dàn trải nguồn lực, các chương trình Khuyến công đã tập trung ưu tiên cho các doanh nghiệp dám tiên phong chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Mục tiêu không chỉ là tăng năng suất mà là thay đổi tư duy sản xuất: từ khai thác thô sang chế biến tinh, từ vật liệu nặng sang vật liệu thông minh.

Dấu mốc 2022: Khi công nghệ "định hình" thị trường nội địa

Năm 2022 ghi dấu một giai đoạn bùng nổ của các đề án Khuyến công hỗ trợ ứng dụng máy móc tiên tiến. Một trong những mô hình điển hình thành công rực rỡ nhất chính là đề án hỗ trợ tại Công ty TNHH Nhựa Minh Phương (đóng tại xã Phúc Lộc). Với sự tiếp sức từ nguồn vốn Khuyến công địa phương thông qua Quyết định 1560/QĐ-UBND, doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền thiết bị đồng bộ sản xuất tấm ốp tường NaNo – loại vật liệu được coi là "tương lai" của ngành trang trí nội ngoại thất.

Sản phẩm tấm ốp NaNo ra đời đã ngay lập tức giải quyết được những nỗi đau của ngành vật liệu xây dựng truyền thống tại miền Trung. Với cấu trúc rỗng cách nhiệt và bề mặt phủ màng thẩm mỹ cao, loại vật liệu này khắc chế hoàn toàn tình trạng ẩm mốc, bong tróc sơn bả do khí hậu nồm ẩm đặc trưng của Nghệ An. Quan trọng hơn, quy trình sản xuất đùn ép hiện đại giúp giảm thiểu tối đa bụi mịn và tiếng ồn, tạo ra một môi trường làm việc văn minh cho người lao động.

Sản phẩm Tấm ốp Nano PVC của Công ty TNHH Nhựa Minh Phương

Sức lan tỏa của làn sóng công nghệ này không dừng lại ở đó. Cũng trong năm 2022, hàng loạt doanh nghiệp khác như Công ty TNHH Thương mại QR với sản phẩm gỗ nhựa composite, hay Công ty TNHH cơ khí tổng hợp Văn Thắng với dàn máy cán tôn sóng ngói chống ồn, đã tạo nên một "hệ sinh thái" vật liệu thế hệ mới ngay trên đất Nghệ. Sự đầu tư đồng loạt này đã chứng minh rằng: khi có sự định hướng và hỗ trợ đúng tầm từ nhà nước, các cơ sở công nghiệp nông thôn hoàn toàn có thể bứt phá, thoát khỏi cái mác "sản xuất thô" để vươn tới trình độ chế tác hiện đại.

Hiệu quả bền vững sau 4 năm nhìn lại: Một vị thế mới trên bản đồ công nghiệp

Đứng ở thời điểm năm 2026 nhìn lại các dự án được hỗ trợ từ năm 2022, chúng ta thấy rõ một giá trị thặng dư vượt xa những con số trên báo cáo nghiệm thu. Các dây chuyền máy móc ngày ấy giờ đây đã trở thành "trụ cột" kinh tế của các doanh nghiệp.

Thứ nhất là năng lực tự chủ và thay thế nhập khẩu. Trước đây, để thực hiện các dự án kiến trúc cao cấp hay các công trình đòi hỏi tính thẩm mỹ cao, các nhà thầu tại Nghệ An thường phải đặt hàng tấm ốp hoặc vật liệu gỗ nhựa từ các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, thậm chí là nhập khẩu từ nước ngoài với chi phí vận chuyển, lưu kho và tỷ lệ hư hao rất lớn. Giờ đây, chính những doanh nghiệp địa phương như Nhựa Minh Phương hay Thương mại QR đã trở thành nguồn cung ứng tại chỗ uy tín, giúp giảm giá thành thi công công trình từ 15% đến 20%, tạo lợi thế cạnh tranh cực lớn cho các nhà thầu nội tỉnh và mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân.

Thứ hai là khả năng chuẩn hóa và tích hợp sâu vào chuỗi cung ứng của các công trình trọng điểm. Đây là bước tiến quan trọng nhất trong chiến lược nâng tầm thương hiệu. Trước đây, các sản phẩm vật liệu xây dựng nông thôn thường gặp khó khăn khi tiếp cận các dự án lớn do thiếu sự đồng nhất về chất lượng và các thông số kỹ thuật không đạt chuẩn. Tuy nhiên, việc đầu tư đồng bộ hệ thống máy móc từ năm 2022 đã giúp các doanh nghiệp xóa bỏ hoàn toàn rào cản này. Với độ chính xác cơ khí đạt đến mức tuyệt đối, các dòng sản phẩm hiện nay không chỉ đạt các tiêu chuẩn quốc gia mà còn đáp ứng được những yêu cầu khắt khe từ các đơn vị tư vấn thiết kế quốc tế. Điều này đã mở toang cánh cửa để vật liệu xây dựng Nghệ An hiện diện trong các đại đô thị, khu nghỉ dưỡng cao cấp dọc bờ biển miền Trung và các dự án đầu tư công trọng điểm trên khắp cả nước, khẳng định uy tín và năng lực cung ứng của công nghiệp tỉnh nhà.

Thứ ba là tính bền vững đối với môi trường và sức khỏe. Các dòng vật liệu xây dựng thế hệ mới này được thiết kế với khả năng tái chế cao, không phát thải các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi độc hại trong suốt quá trình sử dụng. Đây chính là "tấm vé thông hành" quan trọng nhất để sản phẩm của Nghệ An tiến sâu vào các dự án công trình xanh, đạt chuẩn quốc tế về bảo vệ môi trường.

Lời kết cho một chặng đường

Sự thành công của ngành vật liệu xây dựng Nghệ An sau 4 năm nhìn lại từ mốc 2022 khẳng định rằng: Công nghệ chính là chiếc chìa khóa duy nhất để thay đổi vị thế của công nghiệp nông thôn. Sự hỗ trợ từ nguồn vốn Khuyến công không chỉ là hỗ trợ về tài chính, mà là hỗ trợ về niềm tin và cơ hội để doanh nghiệp vươn lên.

Từ những công xưởng hiện đại, những tấm ốp tường, những khối gỗ nhựa đang âm thầm lên đường đi làm đẹp cho những ngôi nhà, những công trình trải dài khắp mọi miền đất nước. Đó không chỉ là câu chuyện về vật liệu xây dựng, mà là câu chuyện về khát vọng đổi mới và nỗ lực bền bỉ của con người xứ Nghệ trong dòng chảy của nền kinh tế xanh và bền vững. Nguồn vốn Khuyến công năm 2022 chính là "viên gạch đầu tiên" vững chắc, xây nên vị thế mới cho ngành vật liệu xây dựng tỉnh nhà trên bản đồ công nghiệp cả nước.

            Phan Lê Hồng Ngọc – Phòng Hỗ trợ và Tư vấn