Giai đoạn 2021-2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác khuyến công của cả nước nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng. Trong bối cảnh nền kinh tế chịu nhiều tác động từ dịch COVID-19, ảnh hưởng do thiên tai bão lụt, biến động giá cả nguyên vật liệu, chương trình khuyến công vẫn tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những chính sách hỗ trợ hiệu quả của Nhà nước đối với công nghiệp nông thôn. Nhiều đề án, mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, thúc đẩy sản xuất bền vững và thân thiện với môi trường, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Công tác chỉ đạo, quán triệt, triển khai trong giai đoạn 2021-2025

Triển khai thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, đặc biệt là Chỉ thị số 04/CT-BCT ngày 19/02/2021 của Bộ Công Thương đẩy mạnh các hoạt động khuyến công, tạo động lực mới cho phát triển công nghiệp nông thôn (CNNT) giai đoạn 2021-2025, Chương trình khuyến công Quốc gia giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 1881/QĐ-TTg ngày 20/11/2020 của Thủ tướng Chính phủ; Trên cơ sở Nghị định số 45/2012/NĐ-CP ngày 21/5/2012 của Chính phủ về khuyến công, các Thông tư về hoạt động khuyến công đã giúp công tác triển khai thống nhất, phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khuyến công của tỉnh phù hợp quy định của pháp luật liên quan; ban hành và chỉ đạo triển khai hiệu quả Chương trình khuyến công địa phương 2021-2025.

Để triển khai thực hiện, hàng năm Sở Công Thương đã chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành, UBND cấp huyện( này là cấp xã) và các tổ chức chính trị xã hội liên quan tổ chức hội nghị, hội thảo, tập huấn để phổ biến, quán triệt nội dung các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về khuyến công và triển khai các chương trình, hoạt động khuyến công đến địa phương nhằm hỗ trợ, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sản xuất CNNT, áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp, góp phần đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNNT trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Đoàn làm việc Sở công Thương, Sở TC, Trung tâm đi kiểm tra thực tế tại đơn vị hỗ trợ 2025

 Công tác xây dựng, ban hành văn bản chủ trương chính sách về công tác khuyến công

Giai đoạn 2021-2025, Sở Công Thương đã tham mưu Tỉnh ủy, Hội đồng Nhân dân tỉnh, UBND tỉnh ban hành một số cơ chế, chính sách về hoạt động khuyến công và các chính sách liên quan, cụ thể như sau:

Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 23/12/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển nhanh và bền vững ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp giai đoạn 2021-2030;  Nghị quyết số 22/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021 của Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An về ban hành quy định một số chính sách phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An; Nghị quyết số 60/NQ-HĐND ngày 29/8/2024 của Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An ban hành Danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước lĩnh vực Công Thương trên địa bàn tỉnh Nghệ An; Quyết định số 4716/QĐ-UBND ngày 22/12/2020 của UBND tỉnh Nghệ An về Chương trình khuyến công giai đoạn 2021-2025; Quyết định số 32/2021/QĐ-UBND ngày 05/10/2021 của UBND tỉnh Nghệ An về việc ban hành quy định quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công tỉnh Nghệ An; Quyết định số 32/2021/QĐ-UBND ngày 05/10/2021 của UBND tỉnh Nghệ An về ban hành Quy chế quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công tỉnh Nghệ An; Quyết định số 22/QĐ-UBND ngày 07/01/2022 của UBND tỉnh Nghệ An về việc bãi bỏ Quyết định số 93/2013/QĐ-UBND ngày 31/12/2013 của UBND tỉnh về việc ban hành Quy chế bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Công văn số 7248/UBND-KT ngày 22/9/2022 của UBND tỉnh Nghệ An về tăng cường triển khai thực hiện và nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công trên địa bàn tỉnh Nghệ An theo tinh thần Chỉ thị số 04/CT-BCT ngày 19/02/2021 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về việc đẩy mạnh các hoạt động khuyến công, tạo động lực mới cho phát triển CNNT giai đoạn 2021-2025. Nghị quyết số 13/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh quy định mức chi cho hoạt động khuyến công trên địa bàn tỉnh Nghệ An; Quyết định số 3841/QĐ-UBND  ngày 25/11/2025 của UBND tỉnh Nghệ An ban hành Chương trình khuyến công tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2030.

Kết quả thực hiện trong giai đoạn 2021-2025: Giai đoạn 2021-2025, kinh phí khuyến công địa phương và Quốc gia đã hỗ trợ 190 đề án với tổng kinh phí 28.940,88 triệu đồng. trong đó nguồn ngân sách tỉnh hỗ trợ (184 đề án) với tổng kinh phí 25.790,88 triệu chiếm 83,46%, nguồn ngân sách Trung ương hỗ trợ 3.150 triệu đồng. So với giai đoạn 2016-2020, nguồn kinh phí khuyến công của tỉnh giai đoạn 2021-2025 tăng 17,23%.

Đánh giá kết quả thực hiện trong giai đoạn vừa qua, việc triển khai chính sách khuyến công đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào phát triển công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Cụ thể: Thông qua nguồn kinh phí khuyến công hỗ trợ, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất đã đầu tư đổi mới máy móc, thiết bị, công nghệ sản xuất tiên tiến, giúp nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh trên thị trường; Chính sách khuyến công đã góp phần bảo tồn, phát huy các làng nghề truyền thống, đồng thời hỗ trợ hình thành nhiều mô hình sản xuất mới, sản phẩm mới phù hợp với nhu cầu thị trường và xu hướng phát triển bền vững;
Các cơ sở được hỗ trợ mở rộng quy mô sản xuất, tạo việc làm ổn định lao động  tại địa phương, góp phần giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới; Chính sách khuyến công đã tạo động lực để các cơ sở ứng dụng tiến bộ khoa học ,kỹ thuật, sử dụng năng lượng tiết kiệm, thân thiện với môi trường, hướng tới phát triển công nghiệp xanh, bền vững; Hoạt động khuyến công đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp – dịch vụ, thúc đẩy phát triển cụm công nghiệp, nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp nông thôn, đồng thời tăng thu ngân sách và cải thiện đời sống người dân; Thông qua các hoạt động đào tạo nghề, tập huấn, tư vấn, hội thảo, kết nối cung cầu, năng lực quản trị, marketing, và quản lý tài chính của chủ cơ sở được nâng cao rõ rệt.

Công nhân làm việc hoàn thiện sản phẩm đá Công ty TNHH Quang Bảo Stone 

Những thuận lợi khó khăn trong thực hiện chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030

1. Thuận lợi

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Nghệ An bước vào thời kỳ phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Là tỉnh có diện tích lớn nhất khu vực Bắc Trung Bộ, Nghệ An sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, dân số đông, lực lượng lao động dồi dào cùng hệ thống các làng nghề truyền thống, cơ sở CNNT đa dạng. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa khu vực nông thôn vẫn còn chậm; quy mô sản xuất nhỏ lẻ, công nghệ lạc hậu và năng lực cạnh tranh của các cơ sở CNNT còn yếu.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, CNNT tiếp tục được xác định là lực lượng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở địa phương, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân. Công tác khuyến công đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ, từ đó góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững.

Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước tiếp tục nhấn mạnh vai trò quan trọng của CNNT trong phát triển bền vững đất nước. Cụ thể: Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 17/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, xác định rõ cần ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp chế biến, chế tạo. Chiến lược phát triển công nghiệp Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 (ban hành theo Quyết định số 879/QĐ-TTg ngày 09/6/2014 của Thủ tướng Chính phủ), định hướng phát triển công nghiệp địa phương gắn với tiềm năng từng vùng, phát huy nội lực.

Đối với tỉnh Nghệ An, khuyến công là một công cụ hỗ trợ hiệu quả nhằm triển khai các chính sách phát triển CNNT. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020–2025, xác định rõ định hướng đẩy mạnh phát triển công nghiệp, chú trọng công nghiệp chế biến, chế tạo và phát triển CNNT gắn với tiềm năng từng vùng.

2. Khó khăn, thách thức

Bên cạnh những thuận lợi như chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước tiếp tục ưu tiên phát triển CNNT, tỉnh Nghệ An cũng đối mặt với những thách thức lớn như: nguồn lực đầu tư hạn chế, mức độ ứng dụng chuyển đổi số còn khiêm tốn, đội ngũ cán bộ khuyến công chưa đồng đều về năng lực, cũng như sự vào cuộc của các địa phương còn chưa đồng bộ.

Kể từ ngày 01/7/2025, theo quy định mới về tổ chức chính quyền địa phương, tỉnh Nghệ An đã chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp: cấp tỉnh và cấp xã (bỏ cấp trung gian là cấp huyện). Sự thay đổi này tạo ra những điều kiện thuận lợi, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức mới trong việc tổ chức thực hiện chương trình khuyến công tại địa phương.

Về mặt tích cực, mô hình này giúp rút ngắn cấp hành chính, giảm trung gian trong quản lý và điều hành, từ đó tăng tính trực tiếp, nhanh nhạy trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin, nhu cầu của các cơ sở CNNT. Việc phân bổ nguồn lực, chỉ đạo thực hiện các đề án khuyến công từ cấp tỉnh đến cơ sở được triển khai trực tiếp, giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Tuy nhiên, việc xóa bỏ cấp huyện cũng khiến một số chức năng trung gian trước đây do Phòng Kinh tế /Phòng Kinh tế - Hạ tầng thực hiện không còn được duy trì, dẫn đến khoảng trống về quản lý chuyên môn, đặc biệt là trong công tác tham mưu, phối hợp triển khai các đề án khuyến công tại cơ sở. Trong khi đó, năng lực tổ chức thực hiện tại cấp xã còn nhiều hạn chế, cả về đội ngũ cán bộ, phương tiện, kỹ năng lập đề án, giám sát thực hiện, cũng như khả năng huy động nguồn lực tại chỗ.

Mặt khác, nhiều địa phương cấp xã hiện chưa có cán bộ chuyên trách làm công tác khuyến công, nên việc tiếp nhận thông tin, nắm bắt nhu cầu của cơ sở sản xuất và kết nối với các chính sách hỗ trợ từ cấp tỉnh gặp nhiều khó khăn. Điều này đòi hỏi phải có cơ chế mới về hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn nghiệp vụ, kiểm tra và giám sát, nhằm bảo đảm chương trình khuyến công được triển khai hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn ở cơ sở.

Một số giải pháp thực hiện chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030

1. Công tác chỉ đạo

Tiếp tục triển khai hiệu quả công tác khuyến công theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời thực hiện nghiêm túc các quy định tại Nghị định số 45/2012/NĐ-CP ngày 21/5/2012 của Chính phủ về công tác khuyến công; Nghị định 235/2025/NĐ-CP ngày 27/8/2025 của Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2025/NĐ-CP  ngày 21/5/2012 của Chính phủ về khuyến công; Thông tư số 28/2018/TT-BTC ngày 28/3/2018 của Bộ Tài chính quy định chi tiết hướng dẫn lập và quản lý kinh phí khuyến công và Thông tư số 64/2024/TT-BTC ngày 28/8/2024 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 28/2018/TT-BTC ngày 28/3/2018 của Bộ Tài chính quy định chi tiết hướng dẫn lập và quản lý kinh phí khuyến công; Quyết định số 3841/QĐ-UBND  ngày 25/11/2025 của UBND tỉnh Nghệ An ban hành Chương trình khuyến công tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2030; Chỉ thị số 20/ CT-BCT ngày 04/12/2025 về việc tăng cường các hoạt động khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới bảo đảm lồng ghép chính sách khuyến công với các chương trình mục tiêu khác nhằm khai thác hiệu quả các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nhà nước.

Hàng năm, Sở Công Thương chủ trì phối hợp với các ngành, địa phương tham mưu UBND tỉnh xây dựng chương trình khuyến công trên địa bàn đảm bảo hiệu quả, sát với thực tiễn.

2. Về công tác thông tin, tuyên truyền

Tăng cường công tác truyền thông, phổ biến sâu rộng và liên tục về chủ trương, chính sách khuyến công. Đổi mới toàn diện nội dung và phương thức truyền thông về hoạt động khuyến công theo hướng dễ tiếp cận, trực quan, số hóa và phù hợp với nhu cầu của các cơ sở CNNT. Tăng cường tuyên truyền bằng các phương tiện kỹ thuật số, nền tảng mạng xã hội và hệ thống thông tin cơ sở. Làm rõ vai trò, vị trí và tầm quan trọng của hoạt động khuyến công trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong triển khai công tác khuyến công.

Nâng cao nhận thức, thay đổi tư duy sản xuất, thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo trong các cơ sở sản xuất CNNT. Công tác thông tin, tuyên truyền cần nhấn mạnh đến các nội dung trọng tâm như: lợi ích của việc đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển đổi số trong sản xuất, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn và sản xuất sạch hơn, đồng thời cung cấp thông tin kịp thời về các cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước và địa phương.

Thúc đẩy hợp tác chặt chẽ với các cơ quan báo chí, phát thanh - truyền hình, hệ thống thông tin cơ sở, các hiệp hội ngành nghề, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và các nền tảng truyền thông số để đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ và hiệu quả cao. Đặc biệt, chú trọng giới thiệu, nhân rộng các mô hình hay, cách làm sáng tạo, điển hình tiên tiến trong phát triển CNNT, từ đó nâng cao hiệu quả triển khai các chương trình khuyến công, góp phần thúc đẩy sự phát triển đồng đều và bền vững giữa các vùng, miền trên địa bàn tỉnh.

3. Về tổ chức bộ máy

Tiếp tục củng cố, sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác khuyến công theo hướng tinh gọn, hiệu quả, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Trong đó, chú trọng phát triển nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn về công nghệ, chuyển đổi số và thương mại điện tử. Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị và công nghệ làm việc hiện đại cho Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn phát triển Công Thương Nghệ An,

Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ khuyến công các xã, phường, cập nhật kiến thức mới về chính sách, kỹ năng tư vấn, hỗ trợ. Nghiên cứu bố trí thí điểm mô hình cộng tác viên cấp xã tại những địa bàn có nhu cầu và tiềm năng phát triển CNNT để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tiến tới hình thành mạng lưới cộng tác viên khuyến công có kiến thức thực tiễn và khả năng tiếp cận công nghệ, có thể làm cầu nối giữa cơ sở sản xuất với các chương trình hỗ trợ. Đồng thời, cần phát triển cơ sở dữ liệu liên thông từ tỉnh đến xã, hỗ trợ chuyển đổi số trong công tác phối hợp, giám sát, theo dõi và báo cáo, nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

4. Về cơ chế, chính sách

Tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể các cơ chế, chính sách hiện hành liên quan đến công tác khuyến công, tham mưu đề xuất điều chỉnh, hoàn thiện các quy định phù hợp với chủ trương của Trung ương và định hướng phát triển CNNT của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, trong đó nhấn mạnh mục tiêu hiện đại hóa, thân thiện môi trường và ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm.

Xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa Sở Công Thương với các Sở, ngành cấp tỉnh, Trung tâm Hỗ trợ và Tư vấn phát triển Công Thương Nghệ An với UBND cấp xã trong việc triển khai thực hiện chính sách khuyến công./.

 Chế Thị  Vinh - Phòng Hỗ trợ  và Tư vấn