Bắt mạch xu hướng "thực phẩm vì sức khỏe": Nâng tầm đặc sản quê nhà lên kệ siêu thị cao cấp
Đón đầu xu hướng tiêu dùng những sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên và mang lại giá trị sức khỏe bền vững đang lên ngôi trên toàn cầu, các sản vật nông nghiệp đặc trưng của xứ Nghệ đang trải qua một bước chuyển mình ngoạn mục nhất trong lịch sử phát triển. Nhờ việc chuẩn hóa quy trình sản xuất khép kín và đóng gói đạt chuẩn quốc tế từ sự hậu thuẫn mạnh mẽ của nguồn vốn Khuyến công, những món ăn dân dã, thô mộc của quê hương nay đã tự tin khoác lên mình "chiếc áo mới", hiên ngang bước lên kệ các siêu thị phân phối cao cấp và sẵn sàng vươn ra biển lớn.
Sự trỗi dậy
của kỷ nguyên "ăn sạch, sống khỏe"
Đại dịch toàn cầu
đi qua đã để lại một sự thay đổi sâu sắc, toàn diện và mang tính vĩnh viễn
trong thói quen mua sắm, tiêu dùng của người dân trên toàn thế giới nói chung
và Việt Nam nói riêng. Người tiêu dùng ngày nay không còn giữ tư duy "ăn
no mặc ấm", mà đã chuyển dịch hoàn toàn sang triết lý "ăn sạch, sống
khỏe". Họ ngày càng trở nên khắt khe, kỹ tính và có sự tìm hiểu sâu sắc
hơn đối với những gì đưa vào cơ thể mỗi ngày.
Xu hướng tìm kiếm
các dòng "thực phẩm vì sức khỏe" – tức là những sản phẩm thân thiện với
cơ thể con người, ít can thiệp hóa chất công nghiệp, giàu dưỡng chất tự nhiên
và giúp tăng cường hệ miễn dịch – đang bùng nổ mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Sự chuyển
dịch tư duy này không chỉ diễn ra ở phân khúc khách hàng thượng lưu tại các đại
đô thị lớn, mà đã lan rộng ra toàn bộ các tầng lớp thị trường, bao gồm cả thế hệ
trẻ và những người lớn tuổi. Khách hàng sẵn sàng chi trả một mức giá cao hơn
đáng kể cho những sản phẩm minh bạch về nguồn gốc và cam kết mang lại lợi ích
cho sức khỏe. Điều này vô hình trung tạo ra một phân khúc thị trường khổng lồ với
dư địa phát triển và biên độ lợi nhuận cực kỳ hấp dẫn.
Nhận diện được
"long mạch" kinh tế này, ngành Công Thương Nghệ An đã có những bước
đi vô cùng nhạy bén. Thay vì để các cơ sở sản xuất nông thôn tự bơi trong biển
lớn thị trường, chương trình Khuyến công đã linh hoạt điều hướng dòng vốn, chắp
cánh cho các doanh nghiệp, cơ sở chế biến thực phẩm tại nông thôn thực hiện một
cuộc cách mạng chuyển mình. Mục tiêu tối thượng là từ bỏ phương thức sản xuất
nông sản thô có giá trị gia tăng thấp, hướng tới việc tinh chế các dòng sản phẩm
dinh dưỡng cao cấp, đáp ứng trọn vẹn những tiêu chuẩn đo lường khắt khe nhất của
thị trường bán lẻ hiện đại.
Cuộc lột xác
ngoạn mục từ công xưởng thủ công lên dây chuyền chuẩn hóa
Trong ký ức của
nhiều người tiêu dùng, các sản phẩm chế biến từ hạt nông sản địa phương của miền
Trung thường gắn liền với hình ảnh những mẻ đậu đen, đậu nành, hạt sen được
rang tay thủ công trong những chiếc chảo gang ám khói than củi. Sau đó, chúng
được xay nghiền bằng cối đá hoặc các loại máy nghiền mini thô sơ và đóng vào những
chiếc túi nilon buộc chun đơn điệu. Phương thức sản xuất truyền thống này không
chỉ cho năng suất vô cùng thấp, chất lượng không đồng đều giữa các mẻ rang, mà
còn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro nghiêm trọng về vệ sinh an toàn thực phẩm. Việc phụ
thuộc hoàn toàn vào cảm quan và kinh nghiệm của người thợ khiến sản phẩm rất
khó duy trì sự ổn định để cung cấp cho các đơn hàng lớn.
Tuy nhiên, câu
chuyện của ngành chế biến nông sản Nghệ An ngày nay đã rẽ sang một hướng hoàn
toàn khác biệt và mang tầm vóc công nghiệp. Giờ đây, khi đại diện các hệ thống
phân phối quốc gia, các chuyên gia đánh giá từ các chuỗi siêu thị lớn bước vào
không gian xưởng sản xuất của Công ty Trách nhiệm hữu hạn VITAMIN D2 ORGANIC
(Phường Vinh Phú) hay Công ty Cổ phần tập đoàn Dinh dưỡng Hadalifa (Phường
Cửa Lò), họ không khỏi ngạc nhiên và bị thuyết phục tuyệt đối. Hiện ra trước mắt
họ không phải là những xưởng rang xay lộn xộn, mà là một không gian sản xuất vô
trùng, khép kín và sáng bóng chất liệu inox tiêu chuẩn thực phẩm.
Sản phẩm Sữa hạt của Công ty TNHH
Vitamin D2 Organic
Sự đồng hành
tài chính và tư vấn kỹ thuật từ nguồn vốn Khuyến công đã giúp các doanh nghiệp
này thiết lập nên một quy trình quản trị chất lượng toàn diện. Thay vì đo lường
bằng kinh nghiệm truyền thống, mọi thông số sản xuất hiện nay đều được kiểm
soát nghiêm ngặt. Sự chuyển giao công nghệ đồng bộ từ khâu sơ chế nguyên liệu,
tinh chế cho đến khâu đóng gói thành phẩm đã loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ lây
nhiễm chéo, đảm bảo sự đồng đều tuyệt đối cho hàng triệu sản phẩm xuất xưởng.
Môi trường làm việc của người lao động cũng vì thế mà trở nên chuyên nghiệp, sạch
sẽ và an toàn hơn rất nhiều.
Những mẻ bột
ngũ cốc dinh dưỡng hay các dòng sữa hạt hữu cơ ra đời từ sự đổi mới toàn diện
này không chỉ giữ trọn vẹn hương vị thơm ngon bản nguyên, mà còn khẳng định được
độ tin cậy tuyệt đối về mặt vi sinh và an toàn thực phẩm. Chính nền tảng vững
chắc này đã trở thành "giấy thông hành" để các sản phẩm nông nghiệp địa
phương hiên ngang tiến vào các chuỗi siêu thị lớn, các cửa hàng thực phẩm sạch
cao cấp phục vụ giới trẻ và những người theo đuổi lối sống lành mạnh.
Đánh thức
giá trị rực rỡ và sang trọng của những sản vật dân dã
Sự tinh tế, sắc
bén và có chiều sâu trong công tác hỗ trợ Khuyến công của tỉnh Nghệ An không chỉ
dừng lại ở việc chuẩn hóa sản xuất đại trà các loại hạt thông dụng. Điều làm
nên bản sắc riêng của chương trình chính là chiến lược nâng tầm những sản vật cực
kỳ đặc hữu của địa phương, biến những thứ tưởng chừng "bình dân",
quen thuộc thành những món quà tặng, thực phẩm cao cấp mang giá trị thương mại
lớn.
Chúng ta có thể
lấy trái trám đen làm một minh chứng điển hình. Trái trám bùi béo, thơm ngậy vốn
dĩ chỉ là một món ăn dân dã, mộc mạc nơi thôn dã, thường chỉ xuất hiện trong
mâm cơm gia đình vào mùa thu hoạch ngắn ngủi và rất khó bảo quản lâu dài. Thế
nhưng, thông qua việc ứng dụng công nghệ chế biến tiên tiến của Công ty Cổ
phần nông nghiệp KHP (Xã Xuân Lâm), trái trám quê hương đã hoàn toàn lột
xác.
Sản phẩm
"Trám đen muối ăn liền" giờ đây được làm sạch kỹ lưỡng, tẩm ướp gia vị
chuẩn xác và đóng trong những hũ thủy tinh sang trọng. Trải qua quy trình thanh
trùng hiện đại, sản phẩm có thể kéo dài thời gian bảo quản lên đến hàng năm trời
mà không cần dùng đến bất kỳ một giọt chất bảo quản hóa học nào. Món ăn dân dã
nơi góc bếp ấy nay đã chễm chệ trên các gian hàng đặc sản, sẵn sàng trở thành
món quà biếu sang trọng dành cho du khách thập phương và đáp ứng đầy đủ tiêu
chuẩn khắt khe để lên đường xuất khẩu phục vụ kiều bào ở nước ngoài.
Quy trình sản xuất tại Công ty TNHH Sản
xuất Thương mại Dịch vụ Mom Beauty
Một minh chứng
xuất sắc khác cho sự nhạy bén trong việc đa dạng hóa chuỗi sản phẩm là sự vươn
lên của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sản xuất Thương mại Dịch vụ Mom Beauty
(Phường Vinh Lộc). Thay vì chỉ bán các loại nguyên liệu thô theo cách truyền thống,
doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền để phát triển đồng thời hai dòng sản phẩm chủ
lực: bột ngũ cốc dinh dưỡng và trà túi lọc. Bột ngũ cốc mang đến giải pháp bữa
ăn phụ nạp năng lượng nhanh chóng, trong khi các dòng trà túi lọc nhỏ gọn lại
là thức uống thanh lọc cơ thể vô cùng tiện dụng. Hệ sinh thái sản phẩm phong
phú và tiện lợi này đã đánh trúng tâm lý cũng như nhịp sống hối hả của nhóm
khách hàng giới văn phòng – những người luôn tìm kiếm sự tiện lợi nhưng kiên định
tuân thủ tiêu chí "thực phẩm vì sức khỏe".
Quả ngọt từ
một chiến lược đầu tư mang tầm nhìn vĩ mô
Việc mạnh tay hỗ
trợ chuyển đổi quy trình sản xuất cho ngành chế biến thực phẩm tại các vùng
nông thôn đã giúp cộng đồng doanh nghiệp Nghệ An vươn lên mạnh mẽ, tạo ra một hệ
sinh thái sản xuất thực phẩm xanh, sạch và an toàn ngay tại địa phương. Những sản
phẩm mang nhãn mác xứ Nghệ giờ đây đã hoàn toàn xóa bỏ định kiến xưa cũ về những
món "quà quê" sản xuất nhỏ lẻ, thiếu chuyên nghiệp và bao bì kém sắc.
Nền tảng sản xuất
chuẩn hóa không chỉ giúp nâng cao chất lượng bên trong, mà còn là cơ sở vững chắc
để các doanh nghiệp này tự hào mang trên mình các chứng nhận sản phẩm công nghiệp
nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, cấp quốc gia, chứng nhận OCOP hạng 3 sao, 4 sao.
Hơn thế nữa, các cơ sở sản xuất giờ đây đã có đủ năng lực thực tế để áp dụng
thành công các tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế vô cùng minh bạch và
nghiêm ngặt như ISO 22000 hay hệ thống phân tích mối nguy HACCP.
Sự nâng cấp đồng
bộ và toàn diện này đã tạo ra sức bật mạnh mẽ trong công tác xúc tiến thương mại,
kết nối giao thương. Sản phẩm của các doanh nghiệp giờ đây tự tin tham gia vào
các kỳ hội chợ triển lãm quốc tế quy mô lớn, tự tin đặt lên bàn đàm phán với
các nhà phân phối nước ngoài. Điều ý nghĩa nhất ở tầng vĩ mô là nhờ có các nhà
máy chế biến sâu quy mô và bài bản này, giá trị gia tăng của hạt gạo, hạt đậu,
trái trám hay thảo dược thu mua từ người nông dân đã được nhân lên gấp nhiều lần.
Khi đầu ra sản phẩm được bảo chứng về chất lượng và có thị trường tiêu thụ rộng
mở, các doanh nghiệp hoàn toàn đủ tiềm lực tài chính để đứng ra ký kết các hợp
đồng bao tiêu nông sản dài hạn, giải quyết triệt để bài toán "được mùa mất
giá", mang lại nguồn thu nhập ổn định và cuộc sống sung túc hơn cho bà con
nông dân.
Nhìn lại toàn bộ
tiến trình này, nguồn vốn Khuyến công, một lần nữa, đã chứng minh xuất sắc vai
trò là "bà đỡ" mát tay, là người mở đường chiến lược. Nó không chỉ
đơn thuần là việc cấp phát một khoản kinh phí hỗ trợ ban đầu, mà là việc trao
cho doanh nghiệp một hệ tư duy sản xuất mới. Chính hệ tư duy lấy chất lượng và
sức khỏe người tiêu dùng làm cốt lõi này sẽ đưa các đặc sản trứ danh của quê
hương cất cánh vững vàng trên hành trình chinh phục những đỉnh cao mới của thị
trường "thực phẩm vì sức khỏe" đầy tiềm năng.
Phan Lê Hồng Ngọc – Phòng Hỗ trợ và Tư vấn